İSLÂM FIKIH DOKTRİNİNDEMÜŞTEREK MÜLKİYETİN TAKSİMİNDE MUHDESATIN DURUMU (İŞTİRAK VE MÜŞTEREK ARAZİLER ÖRNEĞİ)

Assessment Of The Status Of Innovation In The Partition Of Joint Ownership In Islamic Fiqh Doctrine (The Sample Of Partnership And Joint Lands)

Özet

Müşterek mülkiyet, hukukî bir durum olmakla birlikte bu tür mül- kiyetlerin tasarruf biçimlerinde problemler yaşandığından, müşte- rek mülkiyet paydaşlarının her birinde, bireysel hak sahipliğinegeçiş yönünde sürekli bir eğilim bulunmaktadır. Zira bir hakkın,başkasının katılımı ile kullanılması mecburiyeti insanın özgür ta- biatına ve ihtiraslarına uygun düşmemektedir. Bundan dolayı,müşterek mülkiyetin sürekliliğini gerekli kılan özel bir sebep yoksagenellikle müşterek hak sahipliği rejiminden bireysel hak sahipliğirejimine geçiş tercih edilmektedir. Bu geçişin teknik ve usulüyle il- gili temel kurallar, klasik fıkıh doktrininde kısmet / taksim başlığıaltında ele alınmıştır. Taksim, müşterek mülkiyetin sona erdiril- mesi ve paydaşlardan her birinin kendi hissesi üzerinde bağımsızolarak dilediği şekilde tasarruf etmesi amacına yönelik hukukî birişlemdir. Bu taksim işlemi, genellikle ya mahkeme kararı / kazâîolarak hükmen ya da taraflar arası rızâen / anlaşmayla gerçekle- şir. Müşterek mülkiyetin sonlandırılması ise ya aynen yamuhâyee ya da bedel karşılığında olur.Ülkemizde müşterek mülkiyetin taksimi konusu önemli bir yer iş- gal etmektedir. Pek çok bölgede müşterek mülkiyetin muhdesat(üst) hakkının taksimi konusunda ciddi problemler yaşanmaktadır.İslâm fıkıh doktrininde müşterek mülkiyetin taksimi konusundayapılan çalışmalar da oldukça sınırlıdır. Müşterek mülkiyete konuolan arazilerin taksiminde muhdesat (üst araziye ait olur) hakkınındurumuyla ilgili İslâm fıkıh doktrininde yapılan düzenlemelerin neler olduğu hep merak konusu olmuştur. Bu nedenle müşterekmülkiyet kapsamındaki (iştirak veya müşterek) arazilerin taksimive muhdesatlarının durumu ile ilgili bir çalışma yapılması hedef- lenmiştir.

Abstract

As well as being a legal issue, joint possession ownership causessome problems by means of their right of disposal, so there existsa constant tendency of changing over to individual ownership foreach of partners of joint ownership. As a matter of fact the obliga- tion of using any right with intervention of another person is un- suitable by means of freedom and self-interest natures of humanbeing. Thus it is generally preferred to change over to individualownership system from joint ownership system unless there existsany special reason necessitating the solidity of joint ownership.The principles related to the techniques and procedures of thischange are investigated under the topics of portion/partition inclassical fiqh doctrine. Partition is a legal process which enablesterminating joint ownership and allowing permissive right of dis- posal for each partner over his/her own stock. This process occursgenerally either by a decree or by any agreement between thecounterparties which occurs by common accord. Terminating ajoint ownership occurs either by verbatim or by muhayye or in re- turn for a charge.The case of partition of joint ownership takes up a significant posi- tion. in many regions, there are serious problems on the partitionof innovation (major) right of joint ownership. The studies conve- yed in Islamic fiqh doctrine on the partition of joint ownership arerather restricted. In this context, the situation of the right of inno- vation (which belongs to major land/Superficies solo cedid) forthose lands those are subject to joint ownership and the regulati- ons of Islamic fiqh doctrine on this topic are always concernedabout. In this study it is aimed at conveying an investigation onthe situation of innovations on the partition of lands which aresubject to joint ownership (partnership or jointly).