HER DEĞİŞMENİN BİR NEDENİ VARDIRSENTETİK A PRİORİ ÖNERMESİ DOĞRULTUSUNDAKANT, HUME VE GAZALİ'DE NEDENSELLİK İLKESİ

There Is A Reason For Every Changingin The Context of Synthetic A Priori Proposition, The Principle of Causality in Kant And Hume, Ghazali

Özet

Nedensellik konusu, felsefe tarihinde çok önemli tartışmaları beraberindegetirmiştir. Bu makalede üç büyük filozof ve düşünür olan Hume, Kant veGazalinin nedensellik hakkındaki düşünceleri mukayeseli olarak incelen- meye çalışılacaktır. Bu meseleyi ilk kez sistematik ve eleştirel bir biçimdeele alan ünlü İngiliz emprist filozof David Hume olmuştur. Neden ve sonuçarasındaki ilişkiyi sorgulayan bu üç düşünüre göre nedensellikle ilgili bilgi- lerimiz çoğunlukla nesnelerin sürekli birlikteliğinin zihnimizde oluşturdu- ğu alışkanlık sonucu oluşan inançla alakalıdır. Özellikle Hume, bu konuyagetirmiş olduğu açıklamalarıyla şüpheci bir filozof olarak nitelendirilmiştir.Felsefenin en önemli sorunlarından biri olan nedensellik konusunun niçinçok farklı bir şekilde anlaşıldığının sebeplerini bu üç düşünüre göre ortayakoymak, çalışmanın amacını oluşturacaktır.

Abstract

The problem of causality has given rise to the discussions of philosophicallyutmost importance in the history of philosophy. This article examines threegreat philosopher, Gazali, Hume and Kant, as compared with each other.David Hume for the first time exemined systematically and critically theproblem of causality. Our knowledge of causality according to the these three thinkers who question the relationship between cause-and-effect, theresults of habits formed mostly as a result of the continuous cooperation ofthe objects is related beliefs formed in our minds. Especially Hume, withexplanations that have brought this issue was described as a skeptical phi- losopher. The article aims at clarifying why the most fundamental problemof philosophy, the issue of causality, was differently treated and interpretedby such thinkers as Gazali, Hume and Kant.