OSMANLI KÜÇÜK İŞLETME GRUPLARI OLARAK AHİLİK: TARİHSEL BİR DEĞERLENDİRME

Özet

Türk işletme grubu denildiğinde sadece 1960’lı yılardan sonra ortaya çıkan holdingler akla gelmektedir. Türk, Osmanlı tarihinde çok uzun dönem özel bir yeri olan Ahilik, henüz işletme bilimi bakış açısıyla yeterince araştırılmamıştır. Daha önce yapılan araştırmalarda Ahilik, “esnaf ve sanatkâr birliği” olarak görülmüş ve günümüzdeki esnaf ve sanatkâr organizasyonları ile aynı sınıfta değerlendirilmiştir. Buna karşılık kendine has organizasyon yapısı, yönetim, üretim, pazar ve finans sistemlerine sahip, çok geniş bir coğrafyada toplumun ve devletin temel ihtiyaçlarını karşılayan Ahiliğin, dönemin ekonomik şartlarına göre değerlendirilerek, günümüzdeki benzer organizasyon yapılarıyla karşılaştırılması sonucunda nevi şahsına münhasır bir işletme grubu formu olduğu görülmektedir. Tarih içerisinde önemli bir yere sahip Ahiliği mikro-iş grubu olarak tanımlamak uygun olacaktır. Bu bağlamda çalışma; Ahiliği işletme bilimi bakış açısı ile inceleyecek, işletme grubu araştırmalarına ve özellikle Türk İşletme gruplarının tarihsel kökenlerine ışık tutacak, tarih içerisinde benzer özelliklere sahip diğer organizasyon yapılarının işletme grubu bakış açısı ile tekrar gözden geçirilmesinin gerekliliğini ortaya koyacaktır.

Abstract

When Turkish Business Group is mentioned, only the holdings emerging after 1960s come to mind. Akhism, which had a special place in Turkish and Ottoman history for a long time, has not been researched sufficiently from the perspective of business science. In the researches made beforehand, Akhism was seen as a union of small business and artisan, and it was evaluated in the same category with the contemporary small business and artisan organisations. Despite that, as a result of the comparison, in the light of the assessment under economic conditions of its age, to the current similar organizations, Akhism, which has a unique organization structure, management, production, market and fiscal system, and which provided basic needs of the society and the state in a large geography, is seen as a sui generis business group form. It will be proper to depict Akhism, which has a significant place in the history, as a micro business group. In this context, that study will examine Akhism from business science perspective, will cast light upon business group researches and particalarly historical roots of the Turkish business groups, will put forward the necessity of reviewing similar organizations in the history from business group perspective.