Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi’nin Geliştirilmesi

Özet

Bu çalışmanın amacı Fen Bilgisi Eğitimi Öğretmenliği Programı’nda öğrencilerinin bilimsel muhakeme becerilerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir test geliştirmektir. Bilimsel muhakeme becerileri için, Lawson’un Piaget’in zihinsel gelişim evrelerinden soyut işlemler dönemini yeniden yorumlayarak ortaya attığı kuramsal çerçeve temel alınmıştır. Lawson’un yeni sınıflamasına göre soyut düşünme dönemindeki bireyler; Seviye 0, Düşük Seviye 1, Yüksek Seviye 1 ve Seviye 2 şeklinde gruplandırılmaktadır (Lawson, Clark, Cramer-Meldrum, Falconer, Sequist ve Kwon, 2000). Bilimsel muhakeme becerileri ile ilgili daha önce geliştirilmiş testler incelendiğinde Türkçeye uyarlanmış Lawson’un bu 4 seviyesini inceleyen özgün ve yeterli düzeyde yarı açık uçlu ve açık uçlu test yoktur. İlk olarak kuramsal çerçevede belirlenmiş alt boyutlar için ulusal ve uluslararası literatürden alınmış ve bazıları araştırmacılar tarafından yazılmış sorulardan oluşan bir soru havuzu oluşturulmuştur. Seçilen ya da hazırlanan soruların alt boyutlardaki beceriyi ölçüp ölçmediği ile ilgili uzman görüşleri sonucunda 28 sorudan oluşan bir taslak test oluşturulmuştur. Uygulama sonunda test sorularından anlaşılması ve yorumlanmasında sıkıntı görülen iki soru çıkarılmış ve soru sayısı 26’ya düşmüştür. Testin kapsam geçerliği belirtke tablosu hazırlanılarak, güvenirlik hesaplamaları ise pilot çalışma amacıyla 303 öğrenciye uygulanmasıyla elde edilen veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi (BMBT) için güvenirlik katsayı Cronbach Alpha (α) 0.76 olarak bulunmuştur. Yapılan madde analizi ile testin ortalama madde güçlük ve ayırt edicilik indeksleri hesaplanmıştır. Bulgular geliştirilen BMBT’nin geçerli ve güvenilir bir test olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak BMBT hem güncel araştırmaların önerilerine hem de yenilenen Fen Bilgisi eğitimi lisans programında bulunan bilimsel muhakeme dersi kapsamına uygun olarak hazırlanmıştır. Dolayısıyla test hem bu alandaki bilimsel çalışmalarda hem de Fen Bilgisi eğitimi öğretmen adaylarının lisans düzeyindeki bilimsel muhakeme becerileri dersinde sınıf içi değerlendirme süreçlerinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır.

Abstract

The aim of this study is to develop a valid and reliable test to measure the scientific reasoning skills of Science Education Department students. For scientific reasoning skills, the theoretical framework which Lawson developed by reinterpreting the formal operational stage of Piaget's mental developmental stages was based on. According to Lawson's new classification, individuals in the formal operational stage are grouped as Level 0, Low Level 1, High Level 1 and Level 2 (Lawson, Clark, Cramer-Meldrum, Falconer, Sequist and Kwon, 2000). When previously developed tests of scientific reasoning skills are examined, there are no original and sufficient semi-open and open-ended tests that examine these 4 levels of Lawson adapted into Turkish. For the sub-dimensions set out in the theoretical framework, some questions were taken from the national and international literature and some questions were written by the researchers; a pool of questions was prepared. As a result of expert opinions about whether selected or prepared questions measure the skill in sub-dimension, a draft test consisting of 28 questions was formed. At the end of the application, two questions which were difficult to understand and interpret was removed and the number of questions was reduced to 26. The scope validity table of the test was prepared and the reliability calculations were made by applying the data to 303 students for pilot study. As a result of the analyzes, the reliability coefficient (Cronbach alpha) was found to be 0,76 for the Scientific Reasoning Skills Test (SRST). The mean item difficulty and discrimination index of the test were calculated by item analysis. The findings show that the developed SRST is a valid and reliable test. As a result, SRST has been prepared both in accordance with the recommendations of current research and in the scope of scientific reasoning course in the renewed science education program. Therefore, the test is a valid and reliable measurement tool which can be used both in the scientific studies in this field and in the class evaluation processes of scientific reasoning skills course of the science teacher candidates at undergraduate level.