Öğretmenlerin Yaşam Anlamı, Psikolojik Sermaye ve Cinsiyetinin Psikolojik İyi Oluşlarına Etkisi

Teachers’ Life Meaning, Psychological Capital and Gender’s Effect on Their Psychological Well-Being

Özet

Öğretmenler yükselen beklentiler ve hesap verebilirlik sonucunda stres, tükenmişlik gibi negatif durumları daha fazla yaşayabilmektedir. Fakat, taşıdığı anlam ve misyon açısından bakıldığında öğretmenliğin yüksek motivasyon gücüne sahip mesleklerin başında gelmesi beklenmektedir. Bu nedenle öğretmenlerin psikolojik iyi oluşlarının, yaşam anlamı seviyelerinin ve psikolojik sermayelerinin irdelenmesi önem arz etmektedir. Bu açıdan, çalışmanın amacı öğretmenlerin “yaşam anlamı, psikolojik sermaye algıları ve cinsiyet değişkeninin psikolojik iyi oluşları üzerindeki etkisini” incelemektir. Bu kapsamda ilgili değişkenler arasındaki korelasyon incelenmiş ve öğretmenlerin yaşam anlamı, psikolojik sermaye ve cinsiyet değişkenlerinin psikolojik iyi oluşlarını yordama gücü hiyerarşik regresyon ile analiz edilmiştir. Verilerin toplanmasında yaş, cinsiyet vb. olmak üzere katılımcıların demografik bilgilerini belirlemeye yönelik Kişisel Form, çalışma amacına ilişkin Yaşam Anlamı Ölçeği, Psikolojik Sermaye Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmadaki veri toplama sürecine uygun örneklem ile seçilen 241 öğretmen katılmıştır. Korelâsyon analizi sonuçlarına göre öğretmenlerin cinsiyet, bazı psikolojik sermaye ve yaşam anlam boyutları, psikolojik iyi oluşları arasında değişen oranlarda anlamlı bir ilişkinin var olduğu bulunmuştur. Hiyerarşik regresyon sonuçlarına bakıldığında yaşam anlamı boyutlarından mevcut anlamın, psikolojik sermaye boyutlarından öz yeterlilik, iyimserliğin ve cinsiyet değişkeninin öğretmenlerin psikolojik iyi oluşlarını anlamlı şekilde orta düzeyde yordadığı bulunmuştur.

Abstract

Teachers can experience the negative situations like stress, exhaustion more due to rising expectations and accountability. However, when considered in regard to meaning and mission it carries, teaching is expected to be at the forefront among other professions with its high motivation power. For this reason, it is important to analyze the psychological capital, meaning and psychological well-being of the teachers. From this point of view, the goal of this study is to examine the effect of teachers’ life meaning, psychological capital and gender on their psychological well-being. In this context, the correlation between teachers’ life meaning, psychological capital, gender and psychological well-being was examined and a hierarchical regression was done to predict teachers' psychological well-being through their life meaning, psychological capital perceptions and gender. In the collection of the data, Personal Form which included age, gender, etc. for determining the demographic information of the participants and Life Meaning Scale, Psychological Capital Scale and Psychological Well-Being Scale were used. 241 teachers selected with convenience sampling participated in data collection process. According to the results of correlation analysis, there is found to be a significant relationship between different dimensions of study at varying degrees in terms of teachers’ gender, psychological capital, life meaning,psychological well-being perceptions. When the results of hierarchical regression are examined, it is found that presence of meaning, a sub dimension of life meaning, self-efficacy and optimism, sub dimensions of psychological capital, and the gender variable in the study predict psychological well-being of teachers significantly in moderate way.