Okul Öncesi Dönemde Çocukların Rekabet Stillerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi

Analysis of Children’s Competitive Styles in Preschool Period According to Some Variables

Özet

Bu araştırma okul öncesi eğitim kurumlarına devam edençocukların rekabet stillerinin belirlenmesi ve bazı sosyodemografik değişkenler açısından incelenmesi amacı ileyapılmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden geneltarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi,Eskişehir ilinin Odunpazarı merkez ilçesinde 4 anaokulu ve 4anasınıfına devam eden 223 çocuktur. Araştırmada veri toplamaaracı olarak Paquette, Gagnon, Bouchard, Bigras ve Schneider(2013) tarafından geliştirilen, Uyanık Balat, Akman ve ArslanÇiftçi (2017) tarafından Türkçeye uyarlaması gerçekleştirilen“Okul Öncesi Rekabet Ölçeği” kullanılmıştır. Çocukların rekabetstilleri çocuğun yaşı, cinsiyeti, doğum sırası, kardeş sayısı, okuladevam süresi, anne ve babanın yaşı, çalışma ve öğrenim durumudeğişkenleri açısından incelenmiştir. Okul öncesi dönemçocuklarının rekabet stillerinin tespit edilmesi amacıyla boyutlarbazında betimsel istatistikler; çocukların demografik özelliklerinegöre fark istatistikleri hesaplanmıştır. Araştırma sonucundaçocuklarının rekabet olarak en çok baskınlığın korunumuhiyerarşisi stiline sahip olduğu belirlemiştir. Çocukların yaşı,okula devam süreleri, anne ve babalarının eğitim düzeyleri veannelerinin çalışma durumlarına göre rekabet stillerinde anlamlıfarklılıklar görülürken, cinsiyet, kardeş sayısı, annenin ve babanınyaşı ve babanın mesleği değişkenlerine göre çocukların rekabetstillerinde anlamlı farklılık görülmemiştir. Çocukların yaş veokula devam süreleri değişkenlerine göre göreve yönelik rekabetve baskınlığın korunumu hiyerarşisinde artış olduğu görülmüştür.Benzer şekilde anne ve babanın öğrenim düzeyleri arttıkçabaskınlığın korunumu hiyerarşisinin daha yüksek olduğubelirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili alan yazındoğrultusunda tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract

The purpose of this study was to determine the competition styles of children attending preschool education institutions and to analyze them according to some socio-demographic variables. The research was conducted using general screening model, one of the quantitative research methods. The sample of the study consists of 223 children attending 4 kindergartens and 4 nursery class in Odunpazarı central district of Eskisehir. The data collection tool used in the research was “Preschool Competition Scale”, developed by Paquette, Gagnon, Bouchard, Bigras and Schneider (2013) and adapted to Turkish by Uyanık Balat, Akman and Arslan Çiftçi (2017). The competition styles of the children were analyzed in terms of age, gender, birth order, and number of siblings, school attendance period, parents' age, working and educational status. To determine the competition styles of preschool children, descriptive statistics were calculated for each dimension and the differences between statistics were tested according to demographic characteristics of children. As a result of the research, it was found that the children have mostly the conservation of dominance hierarchy style in terms of competition. Significant differences were observed in children’s competition styles according to the age of children, school attendance period, education level of their parents and working status of their mothers, whereas no significant difference was observed in the competition styles of children according to gender, number of siblings, age of the parents, and occupation of father. An increase was observed in the task-oriented competition and conservation of dominance hierarchy according to age and school attendance period of the children. Similarly, it was found that the higher the education level of the parents, the higher the conservation of dominance hierarchy. The findings of the research were discussed in the light of the relevant literature and suggestions were presented.