Kazım Karabekir’in Muhalefete Geçişi Ve Bu Süreçte Devlet Tarafından İzlenmesi

Özet

Kazım Karabekir Milli Mücadele’nin en önemli kahramanlarından biridir. Mustafa Kemal Atatürk’ün en yakınında bulunmuş ve Milli Mücadele’nin kazanılmasında ona en büyük desteği verenlerden biri olmuştur. Ancak özellikle Halifeliğin kaldırılması ve Cumhuriyetin ilanı sonrası başlayan fikir ayrılıkları, 1924 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın başkanlığını yaptığı dönemde belirginleşmiş ve Kazım Karabekir’in devlet katında muhalif bir politik figür olarak kabul edilmesi 1926 İzmir Suikasti gerekçesiyle tutuklanmasıyla doruğa ulaşmıştır. 1927 yılında milletvekilliğinin bitmesiyle başlayan süreçte çok sıkı bir biçimde devlet tarafından gözetim altında tutulmuştur. Kazım Karabekir’in hareketleri, faaliyetleri, görüşmeleri ve seyahatleri bu dönemde devlet tarafından titizlikle ve yakından takip edilmiş, raporlanmıştır. Bu bildiride bu gözetime ilişkin belgeler ve diğer çalışmalar ışığında sürecin bir değerlendirilmesi yapılacaktır.

Abstract

Kazim Karabekir is one of the most important heroes of the National Struggle. As a figure very close to Mustafa Kemal Ataturk, he was one of those who gave full support to Ataturk in his pursuit to succeed in the National Struggle. However, disagreements arising especially after abolishment of the Caliphate and promulgation of the Republic were more noticeable when Kazim Karabekir assumed the leadership of the Progressive Republican Party in 1924 and his political opposition identity in the eyes of the State climaxed when he was arrested on the charge of involvement in Izmir Assassination of 1926. He was under very strict State surveillance in the period starting from the end of his deputy term in the Parliament in 1927. Kazim Karabekir’s movements, actions, talks, and trips were all closely and meticulously followed and reported by the State in this period. This paper will, under the light of documents and other studies concerning this surveillance, assess the process in question.