Dergiler / Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 15 - Sayı: 29
Cumhuriyetin İlk Dönemlerinde Mahalli Bir Banka: Akseki Ticaret Bankası
- Sayfa
- 317–338
- DOI
- —
Özet
Bankalar, yerine getirdikleri fonksiyonlar gereği ekonominin önemli kurumlarından birisidir. Osmanlı Devleti’nde bankacılık faaliyetleri yabancılar tarafından yürütülürken II. Meşrutiyet Dönemi, milli bankacılık çalışmalarının başladığı bir dönem olmuştur. Milli Mücadele ve sonrasında yerel sermayeli bankacılık girişimleri, geçmiş dönemin birikimiyle devam ederek Cumhuriyetin yeni iktisadi anlayışı ile şekillenmiş ve ülke genelinde çok sayıda mahalli banka kurulmuştur. Söz konusu mahalli bankalardan birisi de Akseki Ticaret Bankası'dır. Akseki Ticaret Bankası farklı meslek gruplarından oluşan 322 kişi tarafından kurulmuştur. Banka kurucularının büyük çoğunluğunu Akseki’den İzmir’e göçmüş olan Aksekili tüccarlar oluşturmuştur. Bu sebeple bankanın adının başındaki Akseki ismi de buradan gelmiştir. Bununla birlikte İzmir ve civarında yaşayan ancak Aksekili olmayan tüccar ve esnaf da bu kurucular arasında yerini almıştır. Bankanın kurucular kurulu “Müessisler” başlığı altında belirtilen altı kişiden oluşmuştur. Banka; Aydın ve Ödemiş'e şube, Bayındır'a da acente açmıştır. II. Dünya Savaşı'nın koşullarından olumsuz olarak etkilenen Akseki Bankası faaliyetlerini 1959 yılına kadar sürdürmüştür. Kurulduğu bölgedeki çiftçilere ve ihracatçılara uygun şartlarda kredi sağlamak amacıyla kurulan banka, bölgenin ekonomik gelişimine ve yerel sermayenin teşekkülüne önemli katkı sağlamıştır. Çalışmada; Akseki Ticaret Bankası'nın kuruluş amacı, ortaklık yapısı, sermaye yapısı, kar dağıtımı, gibi konular ile banka ana sözleşmesinde ve bilanço ile kar-zarar tablolarında yer alan ve önemli görülen konular incelenmiştir.
Abstract
CTAD, Year 15, Issue 29 (Spring 2019), pp. 317-338. Banks are one of the important institutions of the economy due to their functions. While banking activities in the Ottoman Empire were conducted by foreigners, Second Constitutional Era was a period in which the national banking activities started. After War Of Independence, the national capital banking initiatives were shaped by the new economic understanding of the Republic continuing with accumulation of past, and many local banks were established throughout the country. One of the local banks in question is Akseki Ticaret Bankası. The bank, which was established to provide loans to farmers and exporters in the region in favorable conditions, made a significant contribution to the economic development of the region and the formation of national capital. The bank which was founded in with 322 partners continued. The majority of the Bank's founders were composed of Akseki merchants, who had migrated from Akseki to İzmir. For this reason, the name Akseki at the beginning of the bank, was also coming from there. Although he lived in İzmir and its vicinity, there were also merchant and tradesman who were not from Akseki. The founders board of the Bank consists of six people who are mentioned under the title of "Founders (Müessisler)".The bank opened a branch to Aydın and Ödemiş and an agency to Bayındır. Akseki Bank, which was negatively affected by the conditions of World War II, continued its activities until 1959. The bank, which was established to provide loans to farmers and exporters in the region in favourable conditions, has made a significant contribution to the economic development of the region and the formation of local capital. In this study, the subjects such as establishment purpose, partnership structure, capital structure, profit distribution of Akseki Ticaret Bankası and important issues in balance sheet and profit/loss statements of the articles of association of the bank were examined.