Ömer Sami Coşar’ın Kaleminden Kıbrıs Meselesi (1954-1955)*

Özet

KAYADELEN, Faruk, Ömer Sami Coşar’ın Kaleminden Kıbrıs Meselesi (1954-1955), CTAD, Yıl 18, Sayı 35 (Bahar 2022), s. 541-569. Bu çalışmada, Kıbrıs Meselesi’nin Türkiye Cumhuriyeti Devleti için millî bir dava olma sürecinde, kamuoyu oluşturma bağlamında ve hükûmetin bu meseleye dikkatinin çekilmesine yönelik önemli bir rol oynadığı değerlendirilen Cumhuriyet gazetesi ve Ömer Sami Coşar’ın Cumhuriyet gazetesindeki köşesinde Kıbrıs Meselesine yönelik kaleme aldığı yazıları incelenmiştir. Coşar, Kıbrıs Meselesine yönelik uluslararası basın ve özellikle Yunan gazetelerindeki taraflı yazılara sanki bir Türk hükûmet yetkilisi gibi cevap vererek, Kıbrıs Türk toplumunun varoluş mücadelesini kamuoyu gündeminde canlı tutmaya çalışmıştır. Coşar, yazılarında meseleyi ve mesele ile ilgili bölgesel gelişmeleri etraflıca inceleyerek okurlarına ve Türk siyaset adamlarına aktarmaya çalışmıştır. Coşar, sadece bu dönemde değil, Kıbrıs Cumhuriyeti kurulduktan sonra da bizzat Ada’da yaşayarak 1963 olayları öncesinde Türk hükûmetlerini uyarma yönünde raporlar hazırlaması, olayların ve bizzat çatışmaların içinden izlenimlerini aktarması bakımından Kıbrıs Türk mücadele tarihinde yer alan önemli bir yazardır. Cumhuriyet gazetesi Kıbrıs ile ilgili haberlere birinci sahifeden ve manşetten, çarpıcı biçimde yer vermiştir. Ömer Sami Coşar ise yaşanan olayları üçüncü sahifedeki “Siyasi İcmal” adıyla yazdığı köşesinde ele almıştır. İnceleme, Kıbrıs meselenin uluslararası bir boyuta taşınma sürecindeki gelişmeler ve Türk basının da büyük çabası ile Türk Hükûmeti’nin Kıbrıs Meselesini milli bir dava kabul etmeye başladığı yıllar olan 1954 ve 1955 yılları ile sınırlı olarak yapılmıştır. Çalışmanın daha anlaşılır olmasını sağlamak için öncelikle Kıbrıs Meselesi’nin kısaca ne olduğu ve 1954’e gelinceye kadar Türkiye Cumhuriyeti Devletinin meseleye bakış açısı ortaya konulmuştur.

Abstract

KAYADELEN, Faruk, The Cyprus Issue from the Articles of Ömer Sami Coşar (1954-1955), CTAD, Year 18, Issue 35 (Spring 2022), pp. 541-569. In this study, Cumhuriyet newspaper and the articles written by Ömer Sami Coşar on the Cyprus Issue in his column in the referred newspaper, which are considered to play an important role in the context of molding public opinion and towards drawing the attention of the Government to this issue, in the process of the Cyprus Issue becoming a national case for the Republic of Turkey, were examined. Coşar tried to keep the struggle for existence of the Turkish Cypriot community alive on the public agenda, by responding to the biased articles about the Cyprus Issue in the international press and especially in the Greek newspapers, as if he were a Turkish government official. In his articles, he tried to convey the issue and the regional developments related to the issue to his readers and the Turkish politicians by thoroughly examining them. Coşar is an important writer in the history of the Turkish Cypriot struggle as regards living on the Island personally, preparing reports to warn the Turkish governments before the events of 1963 and conveying his impressions of the events and the conflicts not only in this period, but also after the establishment of the Republic of Cyprus. Cumhuriyet newspaper gave striking coverage to the news about Cyprus on the first page and in the headline. Ömer Sami Coşar, on the other hand, discussed the events in his column on the third page, titled “Siyasi İcmal” meaning “Political Brief”. The analysis was limited to the years 1954 and 1955, when the Turkish Government started to accept the Cyprus Issue as a national case, with the developments in the process of moving the Cyprus issue to an international dimension and also the great effort of the Turkish press. In order to make the study more intelligible, the Cyprus Issue in brief and the point of view of the Republic of Turkey on this issue until 1954 were put forward.