Çocukların Kitaplardaki Doğal Çevre Davranışlarına Yönelik Algıları

Özet

Nitel araştırma yöntemlerinden durum araştırması ile modellenen bu çalışmanın amacı, resimli öykü kitaplarında yer alan görsellerdeki doğal çevreyle ilgili davranışlara ilişkin okul öncesi dönem çocuklarının algılarının incelenmesidir. Araştırma grubunu, amaçsal örnekleme yöntemlerinden tipik örneklemeyle belirlenen bir bağımsız anaokulundaki beş yaş grubunda yer alan on dört çocuk oluşturmaktadır. Çalışmada, dört adet doğal çevreyle ilgili olumlu davranışı ve dört adet doğal çevreye ilişkin olumsuz davranışı içeren resimli öykü kitabı görselleri belirlenerek çocuklarla yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, çocukların ifadeleri ses kaydına alınmıştır. Analizler, tümevarımsal içerik analiziyle yapılmış ve doğal çevreye ilişkin davranışlarla ilgili çocukların algıları kategorilendirilmiştir. Bu araştırma kapsamında gerekli geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Çalışmada, çocukların çoğunluğunun doğal çevreye yönelik olumlu davranış içeren görsellerdeki bu davranışları fark ederek uygun şekilde betimledikleri ve davranışların gerçekleşme nedenlerini olumlu gerekçelerle açıkladıkları bulunmuştur. Çocukların doğal çevreye yönelik olumsuz davranışları içeren bazı görsellerdeki davranışları fark edemeyerek betimleyemedikleri ve davranışların gerçekleşme nedenlerini olumlu gerekçelerle açıkladıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları ışığında, çocukların sıklıkla kullandıkları resimli öykü kitaplarının çocukların davranışlarını etkiledikleri göz önünde bulundurularak, yetişkinlerin uygun kitapları seçme konusunda dikkatli olmalarına yönelik öneriler verilmiştir.

Abstract

The aim of this case study, which is one of the qualitative research methods, is to examine theperceptions of preschool children regarding the behaviours related to the natural environmentin the illustrations of the storybooks. The research group consists of fourteen children who arefive-year-olds in a kindergarten, which is determined by convenience sampling. In the study,semi-structured interviews were made with the children, and the statements of the children wererecorded by identifying the illustrations containing four positive behaviours and four negativebehaviours related to the natural environment. The analyses were made with inductive contentanalysis and the perceptions of children about behaviours related to the natural environmentwere categorized. Within the scope of this research, necessary validity and reliability studieswere carried out. It was found that the majority of children, by noticing these behaviours in theimages containing positive behaviours towards the natural environment, properly described andexplained the reasons for the behaviours for positive reasons. It was determined that childrencould not notice the negative behaviours towards the natural environment in some illustrations,and they explained these negative behaviours with positive reasons. In light of the researchresults, suggestions were given to adults to be careful about choosing appropriate books,considering that the picture storybooks may steer the children’s behaviours