Trabzon (Türkiye) Atmosferindeki Polenlerin Araştırılması

Özet

Bu araştırma Trabzon’da yapılan aeropalinolojik çalışma olup, belirlenen mevkilerde bulunan bitkilerin polinizasyon periyotlarının belirlenerek, 2005 yılına ait polen takvimi oluşturmayı ve bu bitkilere ait polenlerin neden olduğu alerjik hastalıkların teşhis ve tedavisinde hekimlere yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Trabzon atmosferindeki polenler 01 Şubat 2005 - 30 Ocak 2006 tarihleri arasında gravimetrik yöntemin uygulama aracı olan Durham cihazı kullanılarak günlük olarak toplanmıştır. Çalışma bölgelerinde 19’u ağaç ve çalı, 14’ü otsu olmak üzere toplam 33 taksona ait 22 565 (tanımlanamayan polenler hariç) polen kaydedilmiştir. Her iki istasyonda da 30 takson tespit edilmiştir. Toplam polen sayısı % 1’den fazla olan 14 taksonun toplam polen yüzdeleri; Betulaceae (21,49), Poaceae (14,16), Corylus (8,16), Legüminosae (7,31), Alnus (7,17), Pinaceae (6,44), Cupressaceae (5,42), Oleaceae (5,37), Artemisia (4,23), Carpinus (3,83), Compositae (2,48), Ambrosia (2,27), Amaranthaceae (1,71), Urticaceae (1,32)’dir. Takson çeşitliliği açısından en zengin ay 17 taksonla Nisan ayı olmasına rağmen, toplam polen sayısının %31,13’lük kısmı odunsu polenlerin yoğun olduğu Şubat ayı boyunca kaydedilmiştir. Sıcaklık, rüzgâr hızı ve nisbi nem oranı artışları, polen miktarını pozitif, yağış ise negatif yönde etkilemiştir.

Abstract

In this study, 94 monocotyl petaloid taxa belonging to 26 genera of 10 families identified from Bayburt province between 2019—2021 were given. 24 (26%) of 94 taxa are endemic. The distribution of detected taxa according to phytogeographic regions is as follows; 43% Irano-Turanien, 23% Euro-Siberian, 8% Mediterranean Phytogeographical Region elements and 26% multi-region or region unknown. According to the most common families in the research area; Amaryllidaceae with 25% has the highest number of taxa and the others are as follows; Asparagaceae with 23%, Iridace with 15%, Liliaceae and Orchidaceae with 14%, Colchicaceae with 6%, Asphodelaceae, Araceae, Melanthiaceae and Alismataceae with 1%. Allium is the most common genus with 23 taxa (25%). 65% of taxa are bulbous, 17% cormous, 14% are tuberous and 4% are rhizomatous. According to the seasonal flowering period, 93% of taxa bloom in the early spring and spring periods and 7% in autumn. In addition, 20 taxa are given as new records for Bayburt.