Dergiler / Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi / 2021 / Sayı: 24
Yer Altı Su Seviyelerinin Trend Analizi ve Efektif Zemin Gerilmesi Değişimine Etkisi: Konya Kapalı Havzası Örneği
- Sayı
- 2021 · Sayı: 24
- Sayfa
- 515–522
- DOI
- —
Özet
Hidrolojik çevrim parametrelerinden biri olan Yeraltı su seviyesinin değişiminin belirlenmesi su kaynaklarının planlanması, yönetilmesi ve ekonomik kalkınma için oldukça önemlidir. Hidrolojik parametrelerin zaman içinde değişimini belirlemek için parametrik ve parametrik olmayan trend analizleri yapılmaktadır. Bu çalışmada Konya Kapalı Havza’sında yer alan 10 adet (181, 182, 8185, 9431, 9434, 10472, 13314, 17171, 52258, 52564) YSS gözlem istasyonunun (1978-2020 yılları arası), aylık ortalama su seviyelerinin (mm) trend analizi yapılmıştır. Analizlerde parametrik yöntemlerden Lineer trend yöntemi ve parametrik olmayan Mann-Kendall yöntemi kullanılmıştır. Güven aralığının %95’lik kısmında gerçekleştirilen çalışmada, tüm istasyonlarda su seviyelerinin istatistiksel olarak azalan yönde eğilim gösterdiği, bu eğilimin son yıllarda giderek attığı tespit edilmiştir. Maksimum ve minimum yeraltı suyu seviyesi arasındaki farkın en belirgin olduğu istasyonda yeraltı suyu seviyesindeki değişimin etkin zemin basıncı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Belli yıllar arasında yılın tüm aylarında meydana gelen kademeli yeraltı su seviyesi değişiminin zemin ortamındaki efektif gerilmesi dengesini etkilendiği görülmüştür.
Abstract
Determining the change of the groundwater level, which is one of the hydrological cycle parameters, is very important for the planning, the management of water resources, and economic development. The parametric and the non-parametric trend analyzes are performed to designate the alteration of the hydrological parameters in time. This study focused on trend analyses of the monthly average water levels (mm) of 10 observation stations (181, 182, 8185, 9431, 9434, 10472, 13314, 17171, 52258, 52564) in Konya Closed Basin (between 1978-2020). The parametric Linear Trend method and the non-parametric Mann-Kendall method were utilized in the analyses. In the study carried out at 95% of the confidence interval, it was found that the groundwater levels at all stations showed a statistically decreasing trend, and this trend gradually increased in recent years. At the station where the difference between the maximum and the minimum groundwater level is most noticeable, the effect of change of the groundwater level on the effective earth pressure was investigated. It has been observed that the gradual change of groundwater level occurring in all months of the year between certain years affects the effective stress balance in the soil environment.