Mortgage kredi hacmi ve makroekonomik faktörler: Türkiye örneği

Özet

Bu çalışmada, Türkiye’de çeşitli makroekonomik göstergelerin mortgage kredi hacmi üzerindeki etkileri Ocak-2010 ve Mart-2020 dönemi için incelenmiştir. Değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkilerin ekonometrik analizleri için Johansen eşbütünleşme analizi, vektör hata düzeltme modeli, Granger nedensellik testleri, varyans ayrıştırması ve etki-tepki analizleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, mortgage kredi hacminin, konut kredisi faiz oranları, Amerikan Doları- Türk Lirası kuru ve bina arzı ile negatif yönlü, konut fiyatları ile ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Mortgage kredi hacmi ile kredi faiz oranı haricindeki tüm makroekonomik değişkenler arasında çift yönlü nedensellik ilişkileri vardır, mortgage faiz oranlarından mortgage kredi büyüklüğüne doğru ise tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu görülmüştür. Ekonometrik analizler, Türk Lirasının son yıllarda yaşadığı değer kaybının Türk mortgage piyasasını negatif yönde etkilediğini de açıkça göstermektedir. Sonuç olarak, sağlam bir mortgage piyasasının oluşturulması için istikrarlı bir ekonomi elzemdir.

Abstract

This paper investigates the impacts of several macroeconomic variables on Turkey's volume of mortgage loans. Johansen cointegration test, vector error correction model, Granger causality tests, variance decomposition, and impulse-response analysis is employed for the econometric analysis to show short and long-run relationships between the variables using time series monthly data from January 2010 to March 2020. Paper results demonstrate that growth of housing credit size negatively correlates with mortgage interest rates, US Dollar/Turkish Lira exchange rate and level of real estate supply. At the same time, there is a positive correlation with house prices. Causal relationships between mortgage volume and macroeconomic indicators are bidirectional for all variables, except for mortgage interest rates. There is a one-way causality relationship from mortgage rates to mortgage loan volume. Econometric analyses show that the recent steep depreciation in the Turkish Lira hurts the Turkish mortgage market. In conclusion, a stable economic environment is essential to build a robust mortgage market.