Saha jeolojisi çalışmalarında CBS kullanımı: Eskişehir merkez-güney

Using of GIS on field geology studies: An application on central-southern of Eskişehir

Özet

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) üzerindeki teknolojik gelişmeler CBS uygulamalarını yerbilimlerinin her alanında kullanılabilir kılmaktadır. Bu çalışmada ise sondaj logları, litoloji ve yapısal jeoloji haritaları CBS ortamına aktarılarak saha jeolojisi çalışmalarıyla bütünleşik bir şekilde kullanılmıştır. Kuzeybatıda Batıkent-Yukarı Söğütönü, güneydoğuda Vadişehir-Ihlamurkent mahallelerince sınırlanan bölge çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından Eskişehir ilinin çeşitli bölgelerinde açılmış olan 44 adet su sondajı logları, litolojileri işlenerek CBS ortamına aktarılmıştır. Litoloji loglarına bağlı olarak oluşturulan tasarımsal enine jeoloji kesitleri, Eskişehir merkezinde ve merkez-güneyinde Paleojen ve Neojen arasında jeolojinin yanal devamlılık ilkesiyle çelişen alanlara işaret etmektedir. Çalışma alanının neotektonik aktivitesi üzerine yapılan çalışmalar, bölgenin sağ yanal doğrultu atımlı makaslama zonunun etkisinde şekillendiğini göstermektedir. Bu aktivitenin yapısal izlerini sahada aramak ve stratigrafik olarak görüş birliği olmayan alanlara saha ve CBS çalışmaları üzerinden yeni veriler sunmak çalışma sürecinde belirlenen amaçlardır. Stratigrafik anlamda görüş birliği olmadığı gözlenen, Çankaya-Karapınar arasındaki Miyosen birimlerin ilişkileri saha verileri üzerinden değerlendirilerek bölgenin jeoloji haritası oluşturulmuştur. Çalışma alanının çeşitli bölgelerindeki düzlemsel veriler ise (açılma kırıkları, doğrultu atımlı faylar) Eskişehir bölgesi için önerilen sağ yanal doğrultu atımlı makaslama zonunu destekler niteliktedir.

Abstract

Technological developments on Geographical Information Systems (GIS) make possible to useits applications on all departments of earth sciences. GIS based drill-hole data, lithological andstructural maps are used integrated with field geolgy investigations in this study. The area where isbordered Batıkent-Yukarı Söğütönü districts on northwest and Vadişehir-Ihlamurkent districts onsoutheast is defined as study area. 44 water wells drilled by State Hydraulic Works (DSİ) are locatedin various points of Eskişehir region were transformed to GIS base. Geological cross-sections whichwere designed by drill-hole lithology are point out a disconformity zones between Paleogene andNeogene according to principle of lateral continuity. Neotechtonic researches on study area showthah right lateral strike slip shear zone dominates the region structurally. Searching these structuraltraces on the field and representing new field evidances by using GIS on the regions where there isno consensus stratigraphicly are the main purposes of the study. Geological map of the region wherelies between Çankaya and Karapınar districts without consensus stratigrapichly was made by fieldobservations on Miocene units. The other surface evidances include dilation fractures, strike-slipfaults are support the idea which is suggested for Eskişehir region as right lateral strike-slip shearzone.