Dergiler / Bulletin of the mineral research and exploration / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 163
Niğde ili civarında farklı ana materyaller üzerinde gelişen toprakların, litolojik birimler ile ilişkisi ve tarımsal amaçlı kullanıma uygunluklarının belirlenmesi
- Sayfa
- 141–165
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma ile Niğde ilinin üç ayrı bölgesinde farklı ana materyaller üzerinde oluşmuş toprakların genel özellikleri, bu toprakların litolojik birimler ile olan ilişkisi ve tarımsal amaçlı ne derece kullanıma uygun topraklar oldukları belirlenmiştir. Kaya ve toprak örneklerine ait fiziksel ve kimyasal analiz değerleri, litolojik birimler ile çalışma alanında oluşan toprakların birbirleriyle olan ilişkilerinin ortaya konulması amacıyla kullanılmış ve bunun için parametreler arasında Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Ana materyallere bağlı olarak oluşan bu toprakların tarımsal amaçlı kullanıma uygunluklarının belirlenmesinde, Çok Kriterli Karar Verme yöntemi kullanılmıştır. Toprak, topoğrafya, iklim ve jeoloji ana kriterleri ile bunların alt kriterlerinin kullanıldığı faktörler arasındaki etki oranlarının belirlenmesinde ise Çok Kriterli Karar Verme yöntemine ait Analitik Hiyerarşi Süreci tekniği kullanılmıştır. Buna göre; litolojik birimlerin etkisine bağlı olarak Bor ilçesi civarında gelişmiş toprakların bazik karakterli, Çiftlik ve Gölcük ilçeleri civarında gelişmiş toprakların ise daha asidik karakterli oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, Çiftlik ilçesi ve civarı toprakların yerinde ve taşınarak geliştikleri, Gölcük ve Bor ilçeleri civarı toprakların ise yerinde gelişmiş topraklar oldukları tespit edilmiştir. Toprakların tarımsal amaçlı kullanıma uygunluklarının belirlenmesinde ise, jeoloji ana kriterinin %5,5 ve bunun alt kriteri olan litolojik birimler kriterinin ise %2,7 oranında etkili olduğu hesaplanmıştır.
Abstract
In this study, general characteristics of soils formed on different parent materials in three differentregions of Niğde province, their relationship with lithological units and the extent to which they aresuitable for agricultural purposes were determined. Physical and chemical analysis values of rockand soil samples were used to reveal the relationship between lithological units and soils formed inthe study area and correlation analysis was applied among the parameters. Multi Criteria DecisionMaking method was used to determine the suitability of these soils which are formed dependingon the parent materials for agricultural use. In order to determine the effect rates among the maincriteria of soil, topography, climate and geology and their sub criteria, Analytical Hierarchy Process ofMulti Criteria Decision Making method was applied. According to this; Depending on the influenceof the lithological units, the soils developed around Bor district are of basic character and the soilsdeveloped in Çiftlik and Gölcük districts and their vicinity are more acidic reaction. In addition, it hasbeen determined that the soils of the Çiftlik district and its vicinity are developed by accumulationand in situ, while the soils around Gölcük and Bor districts are developed in situ. In determining thesuitability of soils for agricultural use, it was calculated that the main criteria of geology was 5.5% andthe criteria of lithological units, which is the sub-criterion of this, was 2.7% effective.