Dergiler / Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi / 2014 / Cilt: 30 - Sayı: 88
Cumhuriyetin Kuruluşuna Kadar Türkiye’de Yardım Cemiyetlerinin Sinema Faaliyetleri Ve Kamuoyunda Sinema Algısı (1910-1923)
- Sayfa
- 1–36
- DOI
- —
Özet
Osmanlı Devleti’nde sinema, II. Meşrutiyet döneminden itibaren yaygınlaşmaya başlamış ve kısa zaman içerisinde popüler kültürün önemli bir parçası haline gelmiştir. Devletin içinde bulunduğu koşullara paralel olarak sinema, ordunun eğitilmesi ve propaganda amaçlı kullanılmıştır. I. Dünya Savaşı ve sonrasında ise bazı yardım cemiyetleri gelir elde etmek için sinema faaliyetlerine yönelmişlerdir. Bu anlamda Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti ve Malûlîn-i Guzât Muâvenet Heyeti, yaptıkları konulu filmlerin gösterimlerinden elde ettikleri gelirlerle toplumsal yaraları sarmaya çalışmışlardır. Yardım amaçlı başlayan bu faaliyetler Türk sinema tarihinin ilk örneklerini oluşturmuştur. Makalenin kaleme alınmasındaki temel düşünce sinemanın yukarıda ifade edilen pragmatik amaçlı kullanımına vurgu yapmaktır. Zira akademik yazında sinema ile ilgili yapılmış çeşitli araştırmalar bulunmakla birlikte ifade edilen alan tam olarak ortaya konmamıştır. Çalışmanın diğer bir vurgusu ise anılan cemiyetlerin sinema faaliyetlerinin kamuoyunda bir sinema algısı oluşmasına sağladığı katkıdır.
Abstract
Cinema started to spread since The Second Constitutional Period, and in a short time, became an important part of popular culture in the Ottoman Empire. In accordance with the conditions of the country, cinema was used for military training and propaganda purposes. During World War I and the post-war period, some communities turned to cinema activities in order to generate income. In this sense, The National Defence Society (Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti) and The Disabled Veterans’ Society (Malûlîn-i Guzât Muâvenet Heyeti), tried to heal the wounds of society via the revenues obtained from film screenings. These activities established to help society, exemplify the early prototypes of Turkish cinema. This article was written to emphasize how Turkish cinema had pragmatic functions as mentioned above, during and after World War I. Although there are several academic studies on cinema, more fully elucidate early Turkish cinema. The other emphasis of the study is the effect of Charities’ cinema activities on the public perception of the cinema in Turkey.