Haberleşme Sektörünün Önemli Bir Teşekkülü: Millî Mücadele Döneminden 1960 Yılına Türkiye’de Posta, Telgraf Ve Telefon (Ptt) Teşkilatı (1920-1960)

An Important Organızatıon Of The Communıcatıon Sector: The Post, Telegraph And Telephone (Ptt) Organızatıon From The War Of Independence Perıod Untıl 1960 (1920-1960)

Özet

Bu çalışmada haberleşme sektörünün önemli bir kuruluşu olan PTT Teşkilatının Büyük Millet Meclisinin teşkil edildiği ve Millî Mücadele’nin yürütüldüğü 1920 yılından başlayarak 1960 yılına kadar olan 40 yıllık döneminde gelişim süreci ile ülkeye sağladığı katkılar incelenmiştir. Millî Mücadele’nin yapıldığı yıllardan başlayarak 1960 yılına kadar Posta Telefon ve Telgraf (PTT) teşkilatında her yönden yapılan icraat ve faaliyetler, 1920-1923 Millî Mücadele döneminde posta ve haberleşme, 1923-1950 Cumhuriyet döneminde PTT’nin gelişimi, 1950- 1960 Demokrat Parti döneminde PTT İşletmesinde yaşanan gelişmeler adı altında üç bölümde ele alınmıştır. Bu üç bölümde PTT teşkilatının faaliyetleri ve ülkeye sağladığı katkılar sayısal verilerle ortaya konmuştur. Araştırmanın konusu hakkında literatürde yer alan boşluklar birincil kaynakların kullanılması yoluyla doldurulmuştur. Konu incelenirken dönemin Türkiye’si ile Dünyanın haberleşme alanında yaşanan gelişmeleri göz önünde bulundurularak bu gelişmeler ışığında gerekli değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuç şudur: 1920 yılından itibaren Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla savaş döneminin ihtiyacına göre haberleşme ile ilgili bir dizi yasal düzenleme ve icraata gidilerek Posta ve Telgraf Genel Müdürlüğü aktif hale getirilir. Kurumun aktif hale getirilmesiyle de Millî Mücadele kazanılır. Cumhuriyet döneminde 3613 Sayılı Kanunla Ulaştırma Bakanlığına bağlanarak teşkilatlanmasını tamamlayan PTT İşletmesi, posta alanında gelişmesini sürdürmesine rağmen 1940 yılından itibaren telefonun yaygın olarak kullanılmaya başlamasıyla telgraf alanında gelişme hızını azaltarak sürdürür. Demokrat Parti döneminde ise eski hantal yapısından kurtularak modern bir yapıya kavuşan PTT teşkilatının, bilhassa teknik yatırım alanlarına hız verilerek telekomünikasyonun gelişme sürecinde ilerlemeler kaydetmesiyle, Cumhuriyetin ilk yıllarına kıyasla haberleşmenin hemen her alanındaki gelişme seyri daha iyi bir düzeyde gerçekleşmiştir.

Abstract

This study dwells on the development and national contributions of the PTT organization, which is an important organization of the Turkish communication sector, starting from 1920, when the Grand National Assembly of Turkey was founded and the War of Independence was being maintained, until 1960 covering a total of 40 years. All kinds of activities and practices of PTT starting from the War of Independence until 1960 were addressed in three categories: post and communication during the 1920-1923 War of Independence, the development of PTT in the 1923-1950 Republican period, and the developments in PTT during the 1950-1960 Democrat Party period. In these three sections, activities of PTT and its contributions to the country were revealed based on numerical data. The gaps in the literature regarding the research topic were filled by using primary sources. While handling the topic, the developments that took place in the communication field in Turkey and worldwide in that period were also taken into account. Evaluations were made in the light of these developments. The results obtained at the end of the study are as follows: From 1920 on, a set of legal arrangements were made and various steps were taken according to the communication-related needs of the period following the foundation of the Grand National Assembly of Turkey, which gave birth to the General Directorate of Post and Telegraph Organization. The War of Independence was won as the organization was put into action. PTT completed its organization process as it was affiliated to the Ministry of Transport with the law no. 3613 in the Republican period. Though it maintained its development in the field of post, it kept its development pace in telegraph at minimum due to the wide use of telephone as of 1940. During the Democrat Party period, it threw off its old cumbersome structure and adopted a modern dimension. Paying specific attention to technical investments, the PTT organization made progress and experienced a better course of development in almost all kinds of communication compared to the early Republican period.