Bor gübrelemesinin Trakya yöresinde ayçiçeği verimi üzerine etkisi

Yalçın KAYA, Sami SÜZER, Mehmet Ali GÜRBÜZ, İlker KURŞUN, Emine GÜNAY, Göksel EVCİ, Veli PEKCAN

Özet

Trakya yöresinde ayçiçeği tarımı yapılan alanların tamamını temsil edecek biçimde Büyük Toprak Grubu haritalarına göre toplam 409 noktadan koordinatlar CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) ile belirlenmek üzere toprak ve yaprak örnekleri alınmıştır.Alınan toprak örnekleri analize tabii tutulduğunda; Edirne ili ayçiçeği ekiliş alanlarının %23'ü, Kırklareli ilinin %22'si, Tekirdağ ilinin %7'si, İstanbul ilinin Trakya bölümünde yer alan toprakların %5'i ve yine Çanakkale ilinin Trakya bölümünde yer alan toprakların %8'inde bor seviyesinin 0,5 mg/kg seviyesinin altında olduğu saptanmıştır. Tüm Trakya yöresi ayçiçeği ekiliş alanlarının %16'sı bor bakımından olukça fakirdir.2013 ve 2014 yılında kurulan tarla denemelerinde topraktan ve yapraktan bor uygulamaları sonucu hem toprakların hem de yaprakların bor kapsamlarında istatistiki anlamda önemli artışlar olmuştur. 2013 yılı ve 2014 yılında kurulan toplam 18 tarla denemesinin 16'sından verim sonuçları alınmıştır. Yapılan varyans analiz sonuçlarına göre 9 denemenin sonucu %99, 4 denemenin sonucu ise %95 önem seviyesinde önemli bulunmuştur. 3 deneme ise istatistiki anlamda önemsizdir. 2012-2014 yılları arasına Trakya yöresi ayçiçeği ekiliş alanlarında bor uygulaması yapılmış tarla denemelerinden elde edilen sonuçlara göre %10-%20 arasında değişen verim artışları sağlanmıştır. Verimdeki bu artış ayçiçeği bitkisi için önemlidir.Trakya yöresinde ayçiçeği yetişme döneminde yıllık yağış çok yıllık ortalamalar civarında ise; 0,5 mg/kg altında bor tespit edilmiş alanlarda; 0,1 kg B/da topraktan uygulanmalıdır. Yapılacak bu uygulama hem ürün kalitesi hem de verim artışı sağlamaktadır. Yağışların çok yılık yağış ortalamasının altında olması durumunda ise; 0,05 kg B/da çiçeklenme başlangıcı ve tabla teşekkülü öncesi olmak üzere iki defa yapraktan uygulama yapılması önerilir

Abstract

Soil and leaf samples have been taken from 409 points according to Big Soil Group maps in order to determine the coordinates by CBS as representing all of the areas in which sunflower farming is done in Thrace Region. When the soil samples have been analyzed, it has been determined that the boron level is under 0.5 mg/kg in 23 percentage of Edirne sunflower farming areas, in 22 percentage of Kırklareli sunflower farming areas, in 7 percentage of Tekirdağ sunflower farming areas, in 5 percentage of Thrace region of İstanbul sunflower farming areas and in 8 percentage of Thrace region of Çanakkale sunflower farming areas. 16 percentage of sunflower farming areas in Thrace region is considerably poor in terms of boron. Statistically significant increases have occurred in the boron contents of both soils and leafs as a result of the boron applications from soil and leaf in the field trials established in 2013 and 2014 The yield values have been obtained from 16 field trials of total 18 trials established in 2013 and 2014. According to variance analyses results, the results of 9 trials have been determined statistically important in %99 confidence level and the results of 4 trials have been determined statistically important in %95 confidence level. The third trial is not statistically important. According to the results which have been obtained from the field trials in which boron applcation has been done in Thrace region sunflower sowing areas between 2012-2014, yield increases have been obtained between the percentages of 10-20. This increase in the yield is important for sunflower plant. If ever the annual precipitation is around the perennial averages, 0.1 kg/da B should be applied from soil in the areas in which boron under 0.5 mg/kg have been determined. This application provides both crop quality and yield increase. If ever the precipitations are under the perennial averages, 0.05 kg/da B should be applied twice in for blooming and table texture