Van Gölü’nde Sedimantasyon Hızının Fizyografik Değişimi, Doğu Anadolu/Türkiye

Physiographic Variations of Sedimentation Rate in Lake Van, Eastern Anatolia/Turkey

Özet

Gölsel çökel istifler geçmişte olmuş iklimsel, tektonik, volkanik, su seviyesi değişimleri ve sedimantasyon hızıgibi değişikliklerin kayıtlarının tutulduğu önemli arşivlerdir. Van Gölü dip çökelleri karasal olarak uzun birgeçmişi simgelemesi nedeni ile bu tip çalışmalar için karakteristik bir örneği temsil etmektedir. Gölsel çökel istiflerfarklı disiplinlerde çalışılırken kronolojik olarak yaşlandırılması gerekmektedir. Bu açıdan farklı birçokyaşlandırma metodu mevcuttur. Bu çalışma kapsamında, Van Gölü’nün farklı fizyografik bölgelerinden alınan altıadet kısa karot üzerinde dengeüstü 210Pb aktiviteleri hesaplanmış ve CRS modeline göre ortalama sedimantasyonhızı belirlenmiştir. 137Cs aktivitesi bu çalışma kapsamında kronostratigrafik referans (1963, 1986) olarak kabuledilmiş ve hesaplanan sedimantasyon oranları ile uyumlu bulunmuştur. Hesaplanan sedimantasyon hızları 0.5mm/yıl ile 1.3 mm/yıl arasında değişmektedir. Sedimantasyon hızlarındaki farklılığın sadece su derinliği ve drenajhavzası kontrollü olmadığı bununla birlikte göl tabanındaki morfolojik unsurların kontrolü altında olduğu ortayakonmuştur.

Abstract

Lacustrine sedimentary sequences are important archives that keep records of past climatic, tectonic, volcanic, lake level and sedimentation rate changes. Lake Van sediments represent a characteristic example of this type research because it represents a long terrestrial history. The lacustrine sediments should be dated chronologically while working in different disciplines. There are many different dating methods. In this study, on the six cores taken from the different physiographic regions of Lake Van, unsupported 210Pb activities were calculated and the average sedimentation rate was determined according to the CRS model. 137Cs activity was accepted as chronostratigraphic marker (1963, 1986) and it was found that the dates are compatible with the calculated sedimentation rates. The calculated sedimentation rates are between 0.5 mm/year and 1.3 mm/year. The differences in sedimentation rates were not only controlled by water depth and drainage basin, but also by the morphological elements at the lake basin.