Dergiler / Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi / 2019 / Cilt: 8 - Sayı: 4
Gen İfade Programlama Kullanılarak Aylık Toprak Sıcaklığının Modellenmesi
- Sayfa
- 1327–1337
- DOI
- —
Özet
Toprak sıcaklığı, küresel ve karasal karbon bütçeleri için yer altı süreçlerini kontrol eden kritik bir değişkendir. Ancak, toprak sıcaklığını izleyen az sayıda iklim istasyonu vardır. Bu çalışmada, Antalya, Isparta ve Burdur illeri için hava sıcaklığı, derinlik, bağıl nem ve güneş ışınımı verileri yardımıyla aylık toprak sıcaklığının tahmini için GEP modeli kullanılmıştır. Bu model ölçülen meteorolojik veriler kullanılarak test edilmiştir. Ölçülen ve tahmin edilen toprak sıcaklıkları arasındaki R2 değerleri 0.95 ila 0.97 arasında değişmiştir. GEP modeli ile yapılan tahminler, gerçek toprak sıcaklığı ölçümleriyle iyi bir uyum göstermektedir. Farklı derinliklerde toprak sıcaklıklarının hesaplanması için yeni denklemler sunulmuştur. GEP modelinden elde edilen denklemler, toprak sıcaklığını tahmin etmek için çok pratiktir. GEP modeli ile toprak sıcaklığı tahmini, tarımsal uygulamalar, binaların ısıtılması veya soğutulması ve toprak kaynaklı ısı pompası uygulamaları gibi işlemlerde oldukça yardımcı olacaktır.
Abstract
Soil temperature is a critical variable controlling below-ground processes for global and continental carbonbudgets. However, there are an insufficient number of climatic stations monitoring soil temperature. In this study,GEP model was used for estimation of monthly soil temperature using air temperature, depth, relative humidityand solar radiation data for the Antalya, Isparta, and Burdur in Turkey. This model was tested using measuredmeteorological data. The values of R2 between observed and predicted soil temperatures ranged from 0.95 to 0.97.Predictions with GEP model show good agreement with actual soil temperature measurements. New equations arepresented for calculation of soil temperatures at different depths. The GEP-based formulations are very practicalto predict soil temperature. Soil temperature prediction with GEP model is helpful in various processes, includingagricultural decision, heating or cooling of buildings and ground-source heat pump applications.