Salgın Hastalıkların Tahmininde Kullanılan SI ve SIS Modellerin Uygulamaları

Özet

Dünyada ve Türkiye'de görülen birçok salgın hastalığın gelecekte artma ve azalma oranını tahmin etmek için çeşitlimatematiksel modeller kullanılmaktadır. Bu modellerden bazıları SI, SIS, SIR, MSIRS vb. isimlerletanımlanmıştır. Bu çalışmada, Tüberküloz, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, AIDS, Sıtma, Kızamık salgınhastalıkları ele alınmıştır. Bu salgın hastalıklara SI ve SIS modelleri uygulanarak gelecekteki durumu (artışı veyaazalışı) incelenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmanın hastalığın ilerlemesi veya gerilemesi açısından ülkelere vetoplumlara ışık tutacağını düşünmekteyiz.

Abstract

The future of many outbreaks of disease in the World and Turkey increased and various mathematical models to estimate the rate of reduction is used. Some of these models are SI, SIS, SIR, MSIRS, etc. defined by names. In this study, we have discussed Tuberculosis, Crimean Congo Hemorrhagic Fever, AIDS, Malaria, Measles epidemics. We examined the future situation (increase or decrease) by applying SI and SIS models to these epidemics. In conclusion, we think that this study will shed light on countries and societies in terms of progress and regression of disease.