Dergiler / Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi / 2020 / Cilt: 9 - Sayı: 3
Hasenekevleri (Maden-Elazığ) Güneyindeki Diyabazlarda Gelişen Hidrotermal Cu Cevherleşmesinin Jeolojisi ve Alterasyon Jeokimyası
- Sayfa
- 1282–1296
- DOI
- —
Özet
Türkiye’nin en önemli bakır yataklarından biri olan Maden (Elazığ) yatağı, Orta Eosen yaşlı Maden Grubuna aitlitolojiler içerisinde yer alır. Maden grubu NW-SE ve NE-SW eğilimli faylar tarafından kesilmiş volkanik ve tortulkayalardan oluşmaktadır. Maden (Elazığ) ilçesinin yaklaşık 12 km güneybatısında yer alan Hasenekevleri (MadenElazığ), Maden Grubuna ait diyabazlar içerisinde kırık hatlarında kuvars damarları ile ilişkili Cu zenginleşmelerineev sahipliği yapar. Damar tipi ve epijenetik oluşumlu bu cevherleşme, ortalama 30 m genişliğinde ve 100 muzunluğundadır. Cevher damarlarının kalınlığı 1-5 cm arasında değişmekte ve Cu konsantrasyonu % 2.45'e (%Ağırlık) ulaşmaktadır. Cevher süksesyonu pirit, kalkopirit, bornit, kovellit, götit ve malakit şeklindedir. Kırıkhatları boyunca gelişen hidrotermal alterasyon sonucunda yan kayaçlarda serisitleşme, kloritleşme ve piritleşmeyaygın olarak gözlenmektedir. Cevher zonunda hesaplanan (CIA) indeks değerleri; 15,72-85,90, klorit-karbonatpirit indeksi (CCPI) değerleri; 56,94-98,51 ve alterasyon indeksi (AI) değerleri 13,51-98,05 arasındadır. Cevheroluşumunun hidrotermal alterasyonların görüldüğü kırık hatlarında gözlenmesi cevherleşmede yapısal kontrolünetkin olduğunu göstermektedir.
Abstract
Maden (Elazig) bed, one of Turkey's most important copper deposits, is located in the lithology of Middle Eocene aged Maden Group. Maden group consists of volcanic and sedimentary rocks, cut by NW-SE and NE-SW trending faults. Hasenekevleri (Maden-Elazığ), which is located about 12 km southwest of the mine (Elazığ) district, host the Cu enrichments associated with quartz veins in the fracture lines within the Maden Group diabases. The vein type and epigenetic mineralization is approximately 30 m wide and 100 m long. The thickness of the ore veins varies between 1-5 cm and the Cu concentration reaches 2.45%. Ore succession is pyrite, chalcopyrite, bornite, covellite, goethite and malachite. As a result of hydrothermal alteration along the fracture lines, sericitization, chloritization and pyritization are common in the side rocks. In the ore zone, the calculated Chemical Alteration Index (CIA) value range is 15.72-85.90, the chloride-carbonate-pyrite index (CCPI) range value is 56.94-98.51 and the alteration index (AI) value range is 13.51-98.05. Observation of ore formation in fracture lines where hydrothermal alterations are observed shows that structural control is effective in mineralization.