Fay Zonunda Toprak Radon Gazı ve Depremin Değerlendirilmesi

Özet

Türkiye'de büyük depremler yaratan en önemli aktif fay sistemlerinden biri olan Doğu Anadolu Fay Sisteminin (DAFS) Sivrice Fay Zonu üzerinde dört radon istasyonu bulunmaktadır. Toprak radon ölçümleri, fay bölgesine yerleştirilmiş belirli istasyonlarda bulunan bir Nükleer Spektroskopik sistem içeren bir algılama sistemi kullanılarak ve aynı yerlerde plastik detektörler (CR-39) kullanılarak pasif sensörler yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada istasyonlardan elde edilen toprak radon gazı değerleri farklı konular ile analiz edilmiş ve sonuçlar: (i) II. İstasyon Sivrice Fay Zonunun daha yüksek sismik aktiviteye sahip güney kısmında yer almaktadır, (ii) toprak radon gazı çıkışlarındaki değişiklikler ile depremlerin meydana gelmesi arasındaki ilişki, diğer bazı parametrelerin (sıcaklık, nem ve basınç) radon çıkışına da etki ettiği görülmüştür, (iii) Radon gazı aktif ve pasif algılama sistemleri her istasyonda paraleldir ancak diğer istasyonlara göre farklıdır.

Abstract

Four radon monitoring stations are located on the Sivrice Fault Zone of the East Anatolia Fault System (DAFS)which is one of the most important active fault systems that creates big earthquakes in Turkey. Soil radonmeasurements were performed by using a sensing system that includes a Nuclear Spectroscopic system located atcertain monitoring stations which have been placed on the fault zone and by applying passive sensors methodusing plastic detectors (CR-39) at these same locations. In this study, the soil radon gas values from the monitoringstations were analyzed with different topics and the results: (i) Station II is located on the southern part of theSivrice Fault Zone that has a higher seismic activity, (ii) There is a relationship between the alterations of soilradon expansion and the occurrence of earthquakes, however, it has been seen that some other parameters(temperature, humidity and pressure) also have an effect on radon expansion, (iii) The radon gas change accordingto the active and passive detection systems is parallel at each monitoring station but it is different in comparisonwith other monitoring stations.