Dergiler / Akademik İncelemeler Dergisi / 2017 / Cilt: 12 - Sayı: 1
Yerelciliğin Zirvesi: 1920’de Erzurum’da Halk Hükümeti Girişimi
- Sayfa
- 109–133
- DOI
- —
Özet
Yerelcilik, bir ülkede bölge, eyalet, il gibi ulus altı birimlerin alt özelliklerinde buluşmuş bireylerin kendi bölgelerinde yönetimlerini belirleme hakkına sahip olmasını savunan düşüncedir. Özellikle ulusal bütünlüğün sağlanması aşamasından önce karşılaşılan yerelciliğin ilginç bir örneği Türkiye’de Kurtuluş Savaşı sırasında Erzurum’da yaşanmıştır. 1920 yılında Erzurum’da bir halk hükümeti kurulması amacıyla başlatılan girişim Millî Mücadele kadrolarını hayli uğraştırmıştır. Propagandasını Albayrak gazetesinin yürüttüğü harekete Erzurum milletvekilleri ve bazı Müdafaa-i Hukuk üyeleri de destek olmuştur. Erzurum halkının mevcut askerî ve mülkî kadroların kötü yönetiminden bıktığı ve kurtuluşu ancak kendilerinin oluşturacağı bir yönetimde gördükleri şeklinde temellendirilen halk hükümeti girişimi, oralı olmayan kamu görevlilerinin Erzurum’da görev yapmasına karşı çıkmıştır. Bölgeci hareketi kurgulayanların Rusya’daki Bolşevik devrimden etkilendikleri görülmektedir. Ancak hareketin ideolojik yönü zayıf olup salt bir coğrafî yerelcilik niteliği baskındır. Bununla birlikte o sırada Rusya’da bulunan eski İttihat ve Terakki lideri Enver Paşanın da olayda teşvik edici etkisinin olduğu açıktır.
Abstract
Localism can be defined as the thought that defending having the right of determining their management in their own areas for individuals’ in subfeatures. An interesting example of the localism, especially before encountered in order to achieve the national unity took place in Erzurum in Turkey during the War of Independence. The initiative for the establishment of a self government in Erzurum in 1920 caused to the staff of National Movement a lot of tiring effort. The propaganda of initiative was carried out by the newspaper Albayrak and supported by deputies and some members of the Defence of Rights. Erzurum people were tired of the bad management of existing military and civilian staff and saw that liberation were expected to be realized by the government created by themselves. Because of this, they opposed to public officials who were not from Erzurum. It is seen that the proponents of the localist movement were influenced by the Bolshevik revolution in Russia. Although the ideological direction of the movement was weak, purely geographical nature of localism was dominated. In addition to this, it is clear that the leader of the former Union and Progress Enver Pasha who was in Russia at that time provided incentive effects to this movement.