Dergiler / Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi / 2021 / Cilt: 10 - Sayı: 2
Çeşitli oksijen varlığında üretilen ZnO ince filmin yapısal kristal, optik, topografik özellikleri
- Sayfa
- 423–431
- DOI
- —
Özet
Farklı oksijen varlığında üretilen ZnO ince filmlerin büyüme koşullarındaki değişiklikler, filmlerin kristal, yüzey özellikleri ve soğurma özellikleri gibi önemli özellikleri üzerindeki değişiklikler incelenmiş ve raporlanmıştır. XRD deneysel sonuçlarından, filmlere uyguladığımız oksijenin filmlerin kristal yapı değişikliklerinde (tane boyutu, gerinim değeri, dislokasyon yoğunluğu vb.) rol oynadığı anlaşılmaktadır. Filmin en yüksek RMS pürüzlülüğü değeri 8.58 nm'dir ve filmin en düşük RMS pürüzlülüğü değeri 1.08 nm'dir, bu değerler sırasıyla akışsız ve 1 sccm akışlı filme karşılık gelir. AFM, üretilen filmlerde nano yapılı, sıkı paketlenmiş, tanecik özellikli filmler elde edildiğini kanıtladı. Filmlerin UV analizinden, uygulanan oksijenin filmlerin optik bant aralığı enerjisinde (yaklaşık 3.30-3.32 eV aralığında) küçük değişikliklere sebep olduğu gözlenmiştir. 3 sccm oksijen durumu dışında, elde edilen tüm filmler sıkıca paketlenmiş, tanecik yapılı ve neredeyse homojen olan ve nano özelliği açıkça görüldü. Elde edilen tüm sonuçlar, ZnO film işleminde uygulanan oksijenin filmin fiziksel özelliklerinde bir takım değişikliklere neden olduğunu ve bunun film kalitesine etki ettiğini göstermektedir ve bu sonuçların ZnO ince film tabanlı ışık yayan diyot cihazlarının (LED) üretimine katkı sağlayabileceği görülmüştür.
Abstract
Changes in growth conditions of ZnO thin films produced in the presence of different oxygen, changes in important properties such as crystal, surface properties, and absorption properties of the films were examined and reported. It is inferred from the XRD experimental results that the oxygen we applied to the films plays a role in the crystal structure changes of the films (grain size, strain value, dislocation density, etc.). The highest value of RMS roughness of the film is 8.58 nm and the lowest value of RMS roughness of the film is 1.08 nm, which corresponds to non-flow and 1 sccm flow film, respectively. AFM proved that films with nano-structured, tightly packed, grain properties were obtained in the produced films. Inference from UV analysis made is that the oxygen applied to the film caused small changes in the optical band gap values (in the range of about 3.30-3.32 eV). Except for 3 sccm oxygen state, all the films obtained were tightly packed, granulated and almost homogeneous and the nano property was clearly seen. All the results obtained show that the oxygen applied in the ZnO film process causes some changes in the physical properties of the film and this has an effect on the film quality and it is seen that these results can contribute to the production of ZnO thin film- based Light Emitting Diodes (LEDs).