Elazığ’da Yetişen Farklı Crataegus Türlerinin Biyoaktif Bileşen, Antioksidan, Antibakteriyel ve Mutajenik Özelliklerinin Karşılaştırılması

Comparison of Bioactive Compounds, Antioxidant, Antibacterial and Mutagenic Features of Different Crataegus Species Grown in Elazığ

Özet

Crataegus cinsine ait Rosaceae ailesinin geleneksel tıpta kullanılan ve en önemli yenilebilir bitkilerindendir. Bu bitkiler içerdikleri farklı biyoaktif doğal bileşenler sayesinde çeşitli fizyolojik ve farmakolojik aktivitelere sahiptirler. Bu çalışmada Elazığ ilinde yetişen dört Crataegus türünün (C. monogyna JACQ., C. tanacetifolia (LAM.) PERS, C. orientalis PALLAS EX BIEB., C. sinaica BOISS.) toplam fenolik madde, toplam flavanoid madde, ve toplam askorbik asit içerikleri ile antioksidan, antibakteriyel ve mutajenik aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. C. sinaica türünün biyoaktif bileşen içeriği ve antioksidan aktivitesi genel anlamda diğer türlerden yüksek bulunmuştur. Örneklerdeki toplam fenolik madde içeriğinin 670.43 ile 773.32 mg/100g, toplam flavanoid madde içeriğinin 345.52 ile 452.46 mg/100g, toplam askorbik asit içeriğinin ise 17.7 ile 60.3 mg/100g arasında olduğu belirlenmiştir. ABTS radikali süpürücü aktivitesi en düşük C. tanacetifolia (% 51.62), en yüksek C. sinaica (% 68.61); DPPH radikali süpürücü aktivite C. monogyna türünde en düşük (% 67.76), C. sinaica türünde en yüksek (% 74.40); FRAP değeri ise en düşük C. orientalis (557.8 µgFeII/g), en yüksek C. sinaica (651.4 µgFeII/g) türlerinde belirlenmiştir. Tüm örnek ekstraktlarına karşı en duyarlı bakterilerin Staphylococcus aureus ATCC 6538 ve Escherichia coli ATCC 8739 olduğu gözlenirken, en düşük atibakteriyel aktivite ise Enterobacter aerogenes ATCC 13048 ve Klebsiella pneumoniae ATCC 33495’ye karşı tespit edilmiştir. Ekstraktların denenen hiçbir dozunda Salmonella typhimurium TA 98 ve TA 100 suşlarına karşı herhangi bir mutajen aktiviteye rastlanmamıştır.

Abstract

Crataegus species are them of the most important edible plants of the Rosaceae family and is also used in traditional medicine. This plants have various physiological and pharmacological activities due to the presence of different bioactive natural compounds. In current study, we aimed to determined total phenolic content, total flavonoid content and total ascorbic content, antioxidant activiy, antibacterial activity and mutagenic activity of four Crataegus species C. monogyna JACQ., C. tanacetifolia (LAM.) PERS, C. orientalis PALLAS EX BIEB., C. sinaica BOISS.) grown in Elazığ. Bioactive component content and antioxidant activity of C. sinaica were generally higher than other species. It was determined that the total phenolic content in the samples was between 670.43 and 773.32 mg/100g, the total flavonoid content was between 345.52 and 452.46 mg/100g, and the total ascorbic acid content was between 17.7 and 60.3 mg/100g. ABTS radical scavenging activity was lowest in C. tanacetifolia (51.62%), highest in C. sinaica (68.61%); DPPH radical scavenging activity was lowest in C. monogyna (67.76%), highest in C. sinaica (74.40%). The lowest FRAP value was determined in C. orientalis (557.8 µgFeII/g) and the highest in C. sinaica (651.4 µgFeII/g) species. Staphylococcus aureus ATCC 6538 and Escherichia coli ATCC 8739 were observed to be the most sensitive bacteria to all sample extracts, while the lowest antibacterial activity was detected against Enterobacter aerogenes ATCC 13048 and Klebsiella pneumoniae ATCC 33495. No mutagenic activity was found against Salmonella typhimurium TA 98 and TA 100 strains at any tested dose of the extracts.