Chironomus (Camptochironomus) tentans (Chironomidae) larvaları anten ve ağız parçalarındaki şekil bozuklukları ve habitat özellikleri ile ilişkileri

Antenna and mouthpart defect in Chironomus (Camptochironomus) tentans larvae (Chironomidae) and their relevance with habitat characteristics

Özet

Türkiye’deki önemli Ramsar alanlarından biri olan Uluabat Gölü sığ, ötrof ve metal ile kontamine olmuş bir göldür. Chironomus (Camptochrinomus) tentans larvalarının anten ve ağıız parçalarındaki (mentum, anten, mandibul ve epifarinks) şekil bozukluklarını incelemek amacıyla Ağustos 2004-Temmuz 2005 tarihleri arasında örnekler toplanmıştır. Araştırmada toplam 1800 chironomid larvası incelenmiş, Uluabat Gölü’nün 12 Chironomid taxonu içerdiği ve Chironomus (Camptochironomus) tentans Fabricius, 1805 türünün baskın olduğu tespit edilmiştir. Toplamda 327 C. (C.) tentans incelenerek bunların %55.04’ünde anten ve ağız parçalarında şekil bozukluklarının olduğu saptanmıştır. Su sirkülâsyonunun azaldığı iki istasyondan toplanan tüm C. (C.) tentans örnekleri çalışma süresince en yüksek oranda şekil bozukluğunun tespit edildiği örneklerdir. C. (C.) tentans larvaları tüm ağız parçalarında şekil bozuklukları tespit edilmiş olup, bu normalden sapmaların mentum ve epifarinkste daha yaygın olduğu belirlenmiştir. Her bir örnekleme noktasında, su ölçümleri (derinlik, pH, çözünmüş oksijen ve sıcaklık) in situ olarak yapılmıştır. Ek olarak, sekiz metalin (Cd, Cr, Pb, Cu, Ni, Fe, Zn ve Ag) göl suyunda (her bir istasyonda bütün örnekler için, n=9) ve sedimentteki (n=9) konsantrasyonları aylık olarak analiz edilmiştir. Uluabat Gölü’nden sediment ve su analizleri nikel, çinko, bakır ve kurşun gibi metal kirleticilerin varlığına işaret etmektedir. Anten ve ağız parçalarındaki şekil bozuklukları ile su-sediment toksisitesi arasındaki ilişki Correspondence Analysis (Uyum Analizi) ile incelenmiştir. Sonuçlarımıza göre anten ve ağız parçalarındaki toplam şekil bozukluğu oranı sedimentte nikel, çinko, kadmiyum ve kurşun, suda ise pH ve fosforun yüksek içerikleri ile pozitif korelasyon göstermektedir. Mentumdaki şekil bzuklukları ise sedimentteki Ag ve Zn, suda SO4 ve COD ile positif korelasyon gösterirken, sudaki Cd ve sedimentteki Cu ile negatif korelasyon göstermektedir. Anten şekil bozuklukları sedimentte krom, suda kimyasal oksijen ihtiyacı, nitrat, sülfat ile pozitif korelasyon göstermektedir. Epifarinks şekil bozuklukları ise suda çinko, sedimentte gümüş ile pozitif korelasyon göstermektedir. Epifarinksteki şekil bozulmaları sudaki Zn ve sedimentteki Ag ile pozitif korelasyon gösterirken, anten yapısındaki bozulmaların sedimentteki Cr ve sudaki COD, NO3–N, SO4 içeriği ile pozitif korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract

A shallow, eutroph and metal contaminated lake (one of the Ramsar sites in Turkey, Lake Uluabat) was investigatedfrom August 2004 to July 2005 to determine the defects at some mouthparts (mentum, mandible and epipharyngis) and antennaof Chironomus (Camptochrinomus) tentans larvae. Although a total of 1800 chironomid larvae belonging twelve taxa werefound in Lake Uluabat, it was dominated by Chironomus (Camptochironomus) tentans Fabricius, 1805. A total of 327 C. (C.)tentans were examined, 55.04% of which possessed defects. A total of 12 stations were sampled but all samples of C. (C.)tentans, collected from two stations where water circulation is reduced, demonstrated the highest incidence of deformities duringthe study. Defects were found in all mouthparts and antenna in C. (C.) tentans but mentum and epipharyngis defects were themost frequent.In each sample station, dissolved oxygen, temperature, pH and depth of the lake water were measured as in situ. Inaddition, concentrations of eight metals (Pb, Zn, Cd, Cu, Ag, Cr, Fe and Ni) were measured monthly in lake water (for allsamples at each sampling station, n = 9) and sediment (n) monthly. = 9). Analyses of water and sediment from Lake Uluabatshowed the presence of metal pollutants such as zinc, nickel, lead and copper.The relationship between defect and water-sediment toxicity relationship was analyzed by Correspondence Analysis.According to the results, the total rate of defect were largely correlated with high amounts of Ni, Zn, Pb and Cd in sediment andPO4, pH in water. In mouthpart; the mentum defects positively correlated with Ag and Zn in sediment, SO4 and COD in waterand negatively correlated with Cd in water and Cu in sediment; epipharyngis defect positively correlated with Zn in water andwith Ag in sediment. Antenna defects showed a statistically correlation with Cr in sediment and COD, NO3–N, SO4 in water.