Arap Gramerinde Terim Sorunu: Cümle-Kelâm Örneği

Özet

İlk dönem Arap dilcileri terimleri daha çok örnekler üzerinden açıklamaya çalışmışlardır.Sonraki yüzyıllarda mantık ilminin yaygınlaşması ile birlikte dilcilerinde tanımlara olan ilgileri artmıştır. Arap gramerinde cümle/kelâm teriminin tümdilcilerce kabul edilen bir tanımı bulunmasa da ilk dönem klasik dilcilerin büyükçoğunluğu cümleyi/kelâmı “en az iki kelimeden oluşan ve tam yargı bildiren bağımsızkelime grubu” şeklinde tanımlamış ve bu iki kavramın aynı anlamda olduğunuifade etmişlerdir. Cümle ile kelâmın eş anlamlı olmadığını söyleyen son dönemklasik dilcilerin çoğu, “tam yargı bildirme ve bağımsız olma” özelliğini taşıyan kelimegruplarına kelâm, aynı özellikte olmayan şart, kasem, sıla ile haber ve sıfat gibiirâbta mahalli olan kelime gruplarına da cümle demişlerdir. Modern dönemde iseyukarıdaki iki görüşü benimseyen dilciler olduğu gibi, “en az iki kelimeden oluşanve tam yargı bildiren bağımsız kelime grubu” anlamında sadece cümle kavramını,aralarında isnad bağı bulunsun veya bulunmasın geriye kalan tüm kelime gruplarıiçin de kelâm kavramını kullanan dilciler de bulunmaktadır.

Abstract

Arab linguists tried to explain terms via examples. With prevalence of logic science in subsequent centuries, the linguists’ interests in definitions increased. Although there is no definition of sentence/remark accepted by all Arab linguists, great majority of classical linguists of the first period defined sentence/remark as “an independent word group consisting of at least two words and stating a full judgement”, and they stated that both terms have the same meaning. Great majority of last epoch classical linguists, who said that sentence and remark are not synonym, defined the word groups conveying properties of “full judgement and being independent” as remark, and the local word groups in i’rab such as condition, oath, relative, adverbial and adjective clauses which are not in the same category as sentences. In modern era, however, there were linguists adopting both views above; and they only used sentence as “an independent word group consisting of at least two words and expressing full judgement”; and remark for the rest of the word groups whether attributing any bonds between them or not.