Latin Alfabesi ve Osmanlıca ile Telif Edilmiş İslâmî Literatürü Tanıtan Bibliyografik Kaynaklar

The Bibliographic Resources Written in the Latin alphabet and Ottoman Turkish alphabet Which Introduce Islamic Literature

Özet

İslam dünyasında erken dönemden itibaren İslamî ilimlerin çeşitli alanlarındadevam ede gelen telif çalışmaları yanında, bu çalışmaları ve onların müelliflerinitanıtmaya yönelik eserler de yazılmıştır. Muhammed b. İshâk b. Ebî Yakub en-Nedim’in (ö. 380/990) el-Fihrist’i bu türden eserlerin ilkidir. Son iki yüzyıla kadarbu türden eserlerin yazım dili İbnu’-Nedim’in el-Fihrist’te kullandığı Arapça’ydı.Son dönemlerde bu eserlerin yazım dilinde farklılıklar görülmeye başlandı. Arapçadışında Latin harfleriyle ve Osmanlıca kaynak eserler ve Fihristler telif edildi.Bu araştırmada telifin başlangıç tarihinden itibaren Arapça, Osmanlıca veyaTürkçe İslâmî ilimlerle ilgili eser yazan müelliflerin yazdıkları eserleri ve bu eserlerinbaskı yeri ve tarihi hakkında bilgi veren Latin harfleriyle ve Osmanlıca yazılmış kaynakeserler ve fihristler tanıtılmıştır. Bu eserler de lügat, nahiv, sarf, belâğat, metin,tefsir, hadis, fıkıh, kelam, tasavvuf, şiir divânları, mantık, felsefe, tarih, coğrafya,edebiyat vs. konularda yazılan çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Bu çalışmaylaİslamî ilimlerin çeşitli alanlarında çalışmış araştırmacılar için vazgeçilmez kaynaklarniteliğinde olan bu eserlerin tanıtımı hedeflenmektedir. Yapılacak çalışmada betimselbir dil kullanılacaktır.

Abstract

The studies in the various fields of Islamic sciences, their explanations, their annotations and their authors have been introduced as biographic studies from the early periods. El-Fihrist of Muhammed b. İshâk b. Ebî Yakub en-Nedim’in (died 396/965) is the first of these studies. The language of these studies has been Arabic until the last two centuries. The writing language of these studies changed in the last periods. Apart from Arabic, studies with Latin alphabet and Ottoman resource studies and indexes started to be published. In this study, Arabic and Turkish books written by Latin alphabet and Ottoman language, resource books and indexes, the explanations (şerh), annotations, place of publication, publication year are introduced. These studies give information about the studies written about lexems, syntax, grammar, rhetoric, text, tefsir, hadith, Islamic jurisprudence (fıqh), speculative theology (kalâm), Islamic mysticism, poetic diwans, Logic, Philosophy, history, geography and literature. I intend to introduce these irreplaceable resources and studies for the researchers who study in the various fields of Islamic sciences. A descriptive language will be used in te study.