İbn Âşûr’un Tefsirinde Kelimelerin Farklı Köklerden Türetilmesi ve Anlama Yansımaları

The Different Etymological Roots of the Words in the Tafsir of İbn Â şû r and Its Reflections on the Interpretation

Özet

İştikâk, Arapça nasların anlaşılması ve yorumlanması için önemli bir etkendir.İştikâkın anlamdaki etkisi farklı şekillerde ortaya çıkmaktadır. Bunlardan birisi dekelimelerin farklı köklerden türetilme ihtimalidir. Bu çalışmada, Muhammed Tahirb. ‘Âşûr’un, et-Tahrî ve’t-tenvîr adlı tefsirinde kelimelerin farklı köklerden türetilmeihtimaline binaen, iştikâkın âyetlerin farklı yorumlanmasındaki yansıması elealınmıştır. Bu bağlamda konunun daha iyi anlaşılması için öncelikle iştikâkın tanımıve kısımlarına kısaca değinilmiş daha sonra Arap dilinde iştikâkın anlama etkisinedikkat çekilerek iştikâkın önemi ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmanın temelinioluşturan İbn Âşûr’un tefsirinde bu kapsamda ele alınan kelimeler tespit edilmiş veçalışmanın temel amacını yansıtacak miktarda örnekler seçilerek tahlilleri yapılmıştır.İlgili kelimeler değerlendirilirken dil yönü öne çıkmış bazı tefsir kaynaklarındaele alındığı şekliyle karşılaştırılarak aradaki farklara kısaca değinilmiştir. Böylelikleİbn Âşûr’un tefsirinde genelde kelime iştikakına verdiği önem tespit edilmiş, özeldeise kelimelerin farklı köklerden türetilmesine yönelik meydana gelen yorum farklılıklarıortaya konmuştur. Sonuç olarak bu konuda İbn Âşûr’un kendisine has bazıyaklaşımlar ve değerlendirmeler tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract

Etymology is an important factor in understanding and interpreting Arabic rules. The impact of etymology on meaning could be observed in different ways. One of these is the possibility that words could have beeen derived from different roots. In the present study, the reflections of etymology in Muhammed Tahir b.’s interpretation “Âşûr’un, et-Tahrîr ve’t-tenvîr” were discussed within the context of derivation of words from different roots. Thus, in order to get a better understanding on the subject, initially, the definition and sections of etymology were briefly discussed, and then the impact of etymology on the meaning in Arabic was emphasized to establish the significance of etymology. In the interpretation of İbn Âşûr, which was the basis of the present study, the discussed words were determined and the samples that reflected the aim of the study were selected and analyzed. In the assessment of the related words, the differences between their use in different interpretation resources were determined and discussed. Thus, the significance assigned to vocabulary etymology by İbn Âşûr was identified, and interpretation differences due to derivation of the words from various roots were presented. As a result, İbn Âşûr’s unique approaches and evaluations were attempted to be determined.