Fıkıh Düşüncesinde Münâzara Sistematiği (Hatip Bağdâdî’nin el-Fakîhve’l-Mütefakkih EserininBağlamında)

Debate Systematic in The Thoughtof Fıqh(InTheCaseof Hatip Bagdadi’s al-Faqıh wa’l-MutefaqqahWork)

Özet

Fıkıh düşüncesi kitap, sünnet ve icmaın yanında içtihada dayanmaktadır. İçtihat görüş ayrılığına, görüş ayrılığı fikir çatışmasına, fikir çatışması eleştiri kültürünün güçlenmesine ve bu kapsamda fıkhi münâzara sistematiğinin yerleşmesine zemin hazırlamıştır. Münâzara fıkıh düşüncesinde belirli bir disiplin içinde ele alınmıştır. Mezhep ihtilaflarında hakkı bulma arayışı, delil merkezli yaklaşım, kendi görüşüne hata karşı görüşe doğruluk ihtimali verme, muhatabı hakir görmeme, saygı ve ilmi üslup gibi temel ilkeler bu kapsamına girmektedir. Münâzara kurallarına riayet etmek düşünce dinamizmini sağlayarak bilimsel gelişmeye yardımcı olmaktadır. Ancak bu kurallara riayet etmemek tarafların bir birini anlamadan eleştirmesine, açık delillere rağmen yanlışta ısrar etmeye ve ilmi ahlakın yitirilmesine yol açabilmektedir. Araştırmamız bu tür problemlere karşı fıkıh düşüncesinde münazara sistematiğini ele alarak eleştiri kültürüne olumlu bir katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Araştırmada öncelikle münâzara kavramı ve münâzaranın fıkıh ilmindeki yeri ele alınmakta, ikinci olarak Hatip Bağdâdî’nin el-Fakîh ve’l-Mütefakkih eserinden hareketle fıkıh düşüncesinde münâzara sistematiği fıkhî örneklerle incelemektedir.

Abstract

İslamic fiqh is based on ijtihad ın additionto quran, sunnah and ijma. İjtihad Freedom of judicial opinion formed a bases for the conflict of opinion,it led the strengthening for criticism culture and in this content it led to the formation of fiqh debate systematic. Debate technique has been dealt with in a certain discipline in terms of methodology.Basic principles as seeking to find the right in sectarian conflicts, evidence-centered approach, accepting that adopted opinion can be wrong whereas refused one can include the truth, not scorning the interlocutor respect and science style debate is included. To obey the rules of debate in a scientific discussion is provide the dynamism of thought and development of scientific. Loss of debating rule on this issue leads to negative results. Parties lose scholarly styleis led to problems suchcriticizingothers without understanding, insistingon wrong despite the obvious evidences parties. Thisresearch isaim toconduces to debate culture against such problems. Otheraim of this research is to contribute to the development of contemporary culture of criticism from the aspect of methodology. In the research, the main concepts related to the discussion, the religious provision of the debate and its place in the science of fiqh are examined. Secondly, basing on Hatip Baghdadi's al-Faqih wa’l-Mutafaqqah work, discussion systematic is explained considering the jurisprudential examples.