Abdüllatif el-Bağdadî’nin el-İfâde ve’l İ‘tibâr Adlı Eserinde Antik Mısır Anlatımı: Karşılaştırmalı Bir Yaklaşım

Abdullatif al-Baghdadi’s Al-Ifâde ve’l İ’tibâr Ancient Egyptian Expression: A Comparative Approach

Özet

Mısır, sahip olduğu kadim tarih, yüksek uygarlık, sanatsal ve mimarî yapısıylabirçok tarihçi ve coğrafyacının dikkatini çekmiş, bunun bir sonucu olarak Mısır tarihi,medeniyeti ve kültürü üzerine müstakil eserler kaleme alınmıştır. Bunlardan biriolan Abdüllatif el-Bağdadî de Mısır’a yaptığı bir seyahatte bu medeniyetin izlerinieserine yansıtmıştır. Bağdadî, tam ismiyle el-İfâde ve’l-i‘tibâr fi’l-umûri’l-müşâhede vehavâdisi’l-mu‘âyene bi-arzı Mısr adlı eserinde Mısır’ın coğrafyasını, sosyo-kültürel veiktisadî yapısını kendi müşahedelerine dayanarak kaleme almış, bunu büyük birincelik ve ustalıkla işlemiştir. Mısır’da bulunan antik eserleri incelemiş ve bu eserlerien ince ayrıntısına kadar tasvir etmiştir. Bu eserlerin arka planında yatan tarihi, üstünemeği ve sabrı kendine has üslubuyla dile getirmiştir. Yaptığımız bu çalışmada el-İfâde ve’l-i‘tibâr adlı eserde müstakil bir bölüm olarakanlatılan Piramitler, Sfenks, Pompei Sütunu ve Deniz Feneri gibi Mısır’da bulunanarkeolojik eserler üzerinde durulmuştur. Bağdadî’nin bu eserler hakkında verdiğibilgilerin günümüzde ne anlam ifade ettiği tartışılmış, kimi zamanda eserlerle alakalısunduğu bilgiler, kendisinden sonra gelen müelliflerin piramitler ve diğer antikeserler hakkında söyledikleriyle karşılaştırılmış ve böylelikle bilgilerin güvenirliğitest edilmiştir.

Abstract

Egypt, with its ancient history, high-level civilization, artistic and architectural structure, has brought the attention of many historians and geographers. Abdullatif al-Baghdadi also reflected the traces of this civilization on his journey to Egypt. Baghdadi, the full name of el-İfade ve’l-i‘tibâr fi’l-umuri’l-muşahede ve havadisi’lmu‘ ayene bi-arzı Mısr his work in the geography and topography of Egypt, sociocultural and economic structure penned by her own observations, she treated it with great subtlety and dexterity. He examined the ancient artifacts found in Egypt and described them until the finest details. In the background of these works, the history, outstanding labor and patience are expressed in a unique style. In this study, only the part of the archeological artifacts of Egypt is emphasized, what Bagdadi’s information means today and the information about the ancient artifacts is compared with the ones who came after him about the pyramids and other antiquities. tried to be tested.