Metinlerarasılık Bağlamında Modern Arap Şiirinde Meryem Figürü

Özet

Bu çalışmada modern Arap şiiri figürlerinden biri olan Hz. Meryem, metinlerarasılık ve sembolizm bağlamında değerlendirilecektir. 1960’lı yılların sonunda Julia Kristeva, Mihail Bakhtine ve Roland Barthes gibi yapısalcı araştırmacıların ortaya attığı metinlerarasılık kuramı özetle “iki ya da daha çok metin arasında bir alışveriş, bir tür konuşma ya da söyleşme biçimi” olarak tanımlanmaktadır. Avrupa’da yeni çıkan bu kuram Arap şiirinde aslında Cahiliye döneminden günümüze kadar alıntı kültürü olarak devam eden bir olgudur. Modern dünya şiirinde önemli bir yer tutan sembolizm ise; duygu ve düşüncelerin anlatımındakapalılığın rol oynadığı, şiirde kafiye ve ölçünün ikinci plana atılarak iç armoninin önemsendiği modern bir edebi akımdır. Değişen zaman ve olgular sembolik figürlerde yer yer değişiklik gösterse de, kült dediğimiz bazı imgeler asla değişmez ve değişmeyecektir. Bunlardan birisi de Meryem figürüdür. Bu bağlamda şairlerin metinlerarasılık ve sembolizm ekseninde Hz. Meryem’e atfettikleriyeni anlamlar ele alınacaktır.

Abstract

Inthis study, Holy Mary, one of the figures of modern Arabic poetry, will be evaluated in thecontextofintertextuality andsymbolism.Theintertextuality theoryputforwardby structuralist researchers such as Julia Kristeva, Mikhail Bakhtine and Roland Barthes at the end of the 1960s is briefly defined as “a form of exchange, a kind of speech or conversation between two or more texts”. In spite of being a new theory in Europe, it is actually a phenomenon that has continued as a culture of quote in the Arabic poetry from the pre-islamic period to the present day. Symbolism, which has an important place in the poetry of the modern world, is a modern literary movement in which the closeness plays a role in the expression of emotions and thoughts, and the rhyme and measure are taken into second plan but given importance to the inner harmony in poetry. Although the changing time and facts vary sometimes in symbolic figures, some images that we call cult don’t and will never change. One of them is the figure of Mary. In this context, the new meanings that poets attribute to Holy Mary in the axis of intertextuality and symbolism will be discussed.