“EL-BELÂGATU’L-VÂDIHA” ADLI ESERİN DİNİ YÜKSEK İHTİSAS MERKEZLERİ ÖĞRENCİLERİNİN KUR’ÂN’I KERÎM-İ ANLAMASINDAKİ ALGILARINA ETKİSİ -Haseki İhtisas Merkezi Örneği

Al-Balāgha al-Wādiha and its effect on the Perception of Quranic Understanding of the Students at the Specialization Centers of Religious Education

Özet

Kur’ân-ı Kerîm’in doğru bir şekilde anlaşılması maksadıyla İslâm tarihinin erken dönemlerinden itibaren ilmî çalışmaların yapıldığı bilinmektedir. Söz konusu çalışmalarda öncelikle Kur’ân’ın tefsiriyle ilgili rivâyetler bir araya getirilip kayıt altına alınmış, ayrıca Kur’ân’ın dil, belagat ve semantik açıdan incelemesi yapılmıştır. Şüphesiz, bu çalışmaların ortaya çıkmasının nedeni, Kur’ân’ı daha iyi anlama gayretiydi. Böylece çok zengin bir tefsir birikimine yeni açılar kazandırılmıştır. Bu makalede, Haseki Dini Yüksek İhtisas Merkezi’nde ders kitabı olarak okutulan el-Belâgatu’l-Vâdıha isimli kitabın, Kur’ân’ın belâgat açısından anlaşılmasında yeterli katkıyı sunup sunmadığı ve bu kitabın ihtisas merkezi kursiyerlerinin Kur’ân’ı anlamada ne kadar etkin olduğunun ortaya konulması hedeflenmiştir. Kursiyerlerin bu alandaki yeterliliklerinin ölçülmesi maksadıyla bazı sorular yöneltilmiştir. Bu sorulara verilen cevaplardan kursiyerlerin belâgat ilmi açısından istenilen seviyede olup olmadıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, el-Belâgatu’l-Vâdıha kitabının konularinın izahı için âyetlerden ziyade Câhiliye şiirlerinden örneklerin verilmesi kursiyerlerin Kur’ân belâgati bilgilerini olumlu mu yoksa olumsuz mu etkilediği yöndeki algıları tespit edilmeye çalışılmıştır. Yapılan inceleme ve analizler neticesinde mevcut ders kitabının yeniden değerlendirilmesi ve örneklerin daha çok âyetlerden verildiği bir kitabın tercih edilmesinin daha çok faydalı olacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract

It is known that scientific studies have been carried out since the early periods of Islamic history in order to understand the Qur'an correctly. In these studies, first of all, narratives about the explanations of the Qur'an were brought together and recorded, and the Qur'an was examined in terms of language, eloquence and semantics. Certainly, the reason for the emergence of these works was an effort to better understand the Qur'an. Thus, a very rich accumulation of Qur’anic commentary has been formed. The goal of this article is to research whether the book named al-Balāgha al-Wādiha, which is taught as a textbook in Haseki Center for Religious Specialization Education, provides sufficient contribution to understanding the Qur'an in terms of eloquence. In order to measure the competence of the trainees in this field, some questions about eloquence were asked to them. From the answers given to these questions, it was evaluated that the trainees were not at the desired level in terms of eloquence. In addition, it was concluded that the book of al-Balāgha al-Wādiha did not contain some very important eloquence topics such as musnad and musnad ilayh, and that the examples given for these subjects were chosen from the poems of Jāhiliyah rather than Quranic verses, causing the trainees to be inadequate in terms of Quranic rhetoric. For this reason, it was understood that it would be beneficial to re-evaluate the existing textbook and prefer a book in which the examples are mostly given from Quranic verses.