Afet Yönetimi için Coğrafi Tabanlı Deprem Ontolojisi

Özet

Afet yöneticileri afeti etkin bir şekilde yönetebilmek için mekânsal veriye ihtiyaç duymaktadır. Çoğunlukla ihtiyaç duyulan mekânsal veri dağıtık ve heterojen bir yapıdadır ve bilgi çıkarımı yapılabilmesi için mekânsal veri kaynaklarının bir araya getirilmesi gerekmektedir. Bu problem anlamsal web teknolojileri tarafından ontolojiler kullanarak gerçekleştirilir. Afet ontolojileri birçok alanda kullanılıyor olmasına rağmen literatür incelendiğinde; deprem alanında herhangi bir çalışmanın yapılmadığı görülmüştür. Bunun yanı sıra mevcut afet ontolojileri sadece mekânsal olmayan verileri kullandığı için coğrafi sorgulama ve çıkarsama yeteneklerine sahip değildir. Bu çalışmada, afet yönetiminde birlikte çalışabilirliğin çözümüne yönelik deprem alanında coğrafi tabanlı bir afet ontolojisi önerilmektedir. Bu amaçla ilk olarak deprem ve afet yönetimi terimlerinin kavramsallaştırılması ve ontoloji tasarımı gerçekleştirilmiştir. Tasarlanan ontolojinin içerisine mekânsal sorgulama ve çıkarsama özelliklerini kazanması için coğrafi ontolojiler üst düzey ontoloji olarak eklenmiştir. Son olarak coğrafi ontolojilerin deprem alanında afet yönetiminde uygulanabilirliği tartışılmıştır

Abstract

Disaster managers need spatial data for managing disaster efficiently. Often the required spatial data are distributed and heterogeneous, and several data sources need to be combined in order to derive the information. This is accomplished with ontologies by the use of semantic web technologies. Although disaster ontologies are being developed in a variety of domains, literature shows that there is still considerable gap in earthquake domain. Besides, disaster ontologies handle only non-spatial data and lack geographical query and reasoning capabilities. In this paper we propose a disaster geo-ontology for earthquake domain. For this purpose we conceptualized earthquake and disaster management terms, designed ontology, and integrated spatial operations into ontology by using geo-ontology as upperlevel. Finally we discussed viability of geo-ontology on a disaster management case in earthquake domain