ER-RİSÂLE DERGİSİNDEKİ DOĞU EDEBİYATINA DAİR YAZILAR ÜZERİNE BİR İNCELEME

AN EXAMINATION ON THE ARTICLES OF ORIENTAL LITERATURE IN THE JOURNAL OF AR-RISALA

Özet

er-Risâle dergisi Ahmed Hasan Zeyyât editörlüğünde 1933-1953 yılları arasındahaftalık olarak çıkartılan edebî bir dergidir. Alt başlığında editör tarafındanedebiyat, sanat ve bilim dergisi olarak tanımlanmıştır. Derginin editörü ve sahibiolan Ahmed Hasan Zeyyât, Ezher'de ve Mısır Üniversitesi'nde eğitim almış,Edebiyat Fakültesi’nden sonra Fransız Hukuk Okulu'nu bitirmiştir. Mısır'dabulunan Mecmau’l-lugati’l-Arabiyye’de, Şam'daki el-Mecmau'l-ilmiyyu'lArabî'de, el-Mecmau'l-ilmiyyu'l-Irakî'de, Lecnetü Mu‘cemi elfâzi'l-Kur'ân,Lecnetü'l-Mu‘cemi'l-vasît gibi Arap dili ile ilgili çalışmalar yapan önemlikurullarda üyelik yapmıştır. Vahyu'r-Risâle kitabıyla devlet ödülü ve Mısır'daedebiyat dalında devlet takdir ödülü kazanmıştır.Ahmed Hasan Zeyyât’ın sahibi olduğu er-Risâle dergisinde dönemin en önemliedebiyatçılarından olan 'Abbas Mahmud 'Akkâd, Ahmed Emin, Tâhâ Hüseyin,Tevfik Hakîm, Ali et-Tantâvî ve ‘Abdülvehhâb ‘Azzâm gibi isimlerin yazılarıyayınlanmıştır. Ayrıca Mısır dışındaki Arap ülkelerinden de pek çok yazar budergide makale kaleme almıştır. Böylece er-Risâle tüm Arap dünyasına hitapeden bir dergi olmuştur. Dergi Arap edebiyatının yanı sıra Batı edebiyatına veDoğu edebiyatına da yer vermiştir. Doğu edebiyatı köşesi genelde ‘Abdülvehhâb‘Azzâm tarafından yazılmış ve bu köşede Hint edebiyatı, Fars edebiyatı, UzakDoğu edebiyatı ve Türk edebiyatı ele alınmıştır. Bu çalışma, derginin editörü vedergi hakkında bilgi verildikten sonra, derginin ilk yılında Doğu edebiyatıköşesinde yayınlanan yazıları ele almıştır. Doğu edebiyatı bölümünde İran veTürk edebiyatına ağırlık verildiği görülmektedir. Bu makaleler eleştiri ve tahlilyazıları şeklinde değildir. Tarihi bilgi aktaran ya da örnek metinlerin tercümesiniveren didaktik yazılardan oluşmaktadır.

Abstract

The journal ar-Risala is a literary journal that was published weekly between the years 1933-1953 under the editorship of Ahmad Hassan Zayyat. By its subtitle, ar-Risala considered itself a journal of literature, art, and science. Zayyat, the editor and owner of the journal, studied at the Azhar University and the University of Egypt, and after completing his education at the Faculty of Literature, he graduated from the French Law School. Zayyat was a member of important committees working on the Arabic language such as the Arabic Language Academy in Cairo, the Arab Academy of Sciences in Damascus, the Iraqi Academy of Sciences, the Committee for the Lexicon of Qur’anic Terms and the Committee for the Wasit Dictionary. He received a state award for his book Wahyu’r-Risala and a state recognition award for literature in Egypt. Some of the era’s most important literary figures like Abbas Mahmoud al-Aqqad, Ahmad Amin, Taha Hussein, Tawfiq al-Hakim, Ali at-Tantawy and Abdoulwahab Azzam wrote articles for ar-Risala. Moreover, many authors from various Arab countries beyond Egypt also contributed articles to the journal. Thus, ar-Risala became a journal that appealed to the whole Arab world. Beside Arabic literature, it also hosted western and oriental literatures. The latter, which generally Azzam was in charge for, offered insight into Indian, Persian, Far Eastern, and Turkish literatures. After providing general information about the journal and its editor, this study will explore the articles contributed to the oriental literary column, which were published in the journal’s first year.