FÂRÂBÎ’NİN İBN MEYMÛN’A ETKİSİ: METİN KARŞILAŞTIRMA

THE INFLUENCE OF MUSLIM-THINKER Al-FĀRĀBĪ ON MAIMONIDES: A TEXTUAL COMPARISION

Özet

Orta Çağ’da İslam dünyası bilim ve felsefe bakımından ileri bir düzeydeydi.Dolayısıyla Müslümanların ürettiği bilim ve felsefe, XI. yüzyıldan itibarençeviriler vasıtasıyla Batı Dünyası ve Yahudi düşüncesine intikal etmiştir. ThomasAquinas (ö. 1274), Albertus Magnus (ö. 1280), Duns Scotus (1308) gibi Hristiyandüşünürlerin yanı sıra Saadya Gaon (ö. 942) Bahya b. Pakuda (ö. 1120), YehudaHalevî (ö. 1144) İbn Meymûn (ö. 1204) ve Gersonides (ö. 1344) gibi pek çokYahudi düşünür bu kaynaktan beslenmiştir. Bu düşünürler, sahip olduklarıentelektüel birikimi kendi gelenkleri ile birlikte Farâbî, İbn Sînâ, Gazâlî ve İbnRüşd gibi Müslüman düşünürlere borçludur. İbn Meymûn’un öğrencisine yazmışolduğu mektupta Fârabî’den övgüyle bahsetmesi, en önemli eseri olan Delâletu’lhâirîn’de Ebu Nasr ismi ile Fârâbî’ye doğrudan referansta bulunması ve pek çokyerde Fârâbî’ye benzer ifadeler serdetmesi bunun göstergesi olarakdeğerlendirilebilir. Bu çalışmada Yahudi düşüncesinin önde gelenşahsiyetlerinden İkinci Musa olarak bilinen İbn Meymûn’un, el-muallimu’s-sâniMüslüman düşünür Fârâbî’den ne ölçüde beslendiği Delâletu’l-hâirîn adlı eserbağlamında metin karşılaştırması temele alınarak gösterilmeye çalışılacaktır.

Abstract

In the Middle Ages the Islamic world was quite advanced both in science and philosophy. The science and philosophy produced by Muslims conveyed into Christian and the Jewish world by means of translations since XI. Century. Many Christian and Jewish thinkers such as Aquinas (d. 1274), Albertus Magnus (1280), Duns Scotus (d. 1308) Gaon (d. 942), Pakuda (d. 1120), Yehuda Halevi (d. 1144), Maimonides (d. 1204) and Gersonides (d. 1344) grew up. These thinkers, besides their owe their intellectual accumulation to Muslim thinkers such as al-Fārābī, Ibn Sīnā, al-Ghazālī and Ibn Rushd. There are some reasons for this: First, Maimonides directly refers the name of al-Fārābī as Abu Nasr in in his most important work, Dalālat al-hāirīn. Secondly, he praises of al-Fārābī in the letter written to his student. Finally, he makes lots of similar statements. This study tries to show how Maimonides, known as the Second Moses, feeds from alFārābī, known as al-muallim as-sāni in the context Dalālat al-hāirīn.