Haber Yayın Kararları Bağlamında Sezgisel veya Analitik Bilgi İşleme Modları

Intuitive vs. Analytical Mode of Information Processing: The News Broadcast Decisions Context

Özet

Bu araştırma haber editörlerinin karar verme davranışlarını konu almaktadır. Sosyal sahalarda şartlar insan davranışını etkiler. Buna bağlı olarak editörlerin haber yapım ve yayın kararları da şartlara bağlı olarak değişir. Bu araştırmanın amacı haber editörlerinin sezgisel ve analitik karar verme davranışlarının açığa çıkarılmasıdır. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak onyedi gazeteci ile yüzyüze görüşme yapılmıştır. Bu araştırmada Kültürel ve Tarihsel Aktivite Teorisi modeli, kuramsal çerçeve ve analiz yöntemi olarak kullanılmıştır. Bulgular editörlerin kararları için – şartları göz önüne alarak yerine göre – sezgisel ve analitik yöntemleri kullandıklarını ortaya çıkarmıştır. Değişen şartlar, editörlerin haber yayın kararları verme davranışlarını büyük oranda etkilemektedir.

Abstract

This research is about decision-making behaviour of news editors. In social settings, situationshapes the human behaviour. Accordingly, editorial decisions for news production and broadcastare bounded with the situation. The objective of the research is to illuminate the use of intuitionand analytical process for news decisions. Qualitative methodology was used for the fieldwork.Interviews were conducted with seventeen journalists. Cultural Historical Activity Theory is used asa theoretical framework and methodological tool. Findings reveal that editors use both intuitionand analytical methods for decisions. Varying situations significantly alter the editors’ way of makingnews broadcast decisions.