II. Meşrutiyet Dönemi Memuriyet Sınavları: Evrak Yöneticilerinde Aranan Özellikler

Civil Service Examinations in the Second Constitutional Period: Key Traits and Characteristics Sought in Records Managers

Özet

Belge yönetimi ve belge yöneticisi kavramları, Osmanlı Devleti’nde bu isimlerle anılmasalar dagünümüzdeki kadar önemliydi. Osmanlı bürokrasisinde, mülâzım, evrak memuru, mübeyyiz gibiisimlerle görev yapan belge yöneticilerinin ileri düzeyde meslekî bilgi ve birikime sahip olmalarıbekleniyordu. Örneğin, II. Meşrutiyet Dönemi’nde, yeni alınacak memurların yetkinliklerinisınamak amacıyla memuriyet sınavları yapılıyor, yetkin olmayanlar tespit edilip eleniyordu. Buçalışmada, 1911 yılının Ağustos ayında yapılan bir memuriyet sınavının sorularıyla, sınava girenmemur adaylarının cevapları, belge yönetimi açısından değerlendirilmiştir. Söz konusu sorular vecevaplar ışığında bir asır önce belge yöneticilerinde aranan meslekî bilgi ve birikimin ne olduğusorusunun cevabı aranmıştır.Bu çalışma, Osmanlı Devleti’nde belge yöneticilerinde aranan nitelikleri bir sınav evrakıüzerinden ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada belgesel tarama yöntemi kullanılarak,Başbakanlık Osmanlı Arşivi kataloğunda tespit edilen belgeler transkribe edilerek, elde edilenveriler belge yönetimi açısından analiz edilmiştir.

Abstract

Records management and records managers in the Ottoman State were as important as they are today. In the Ottoman bureaucratic system, records managers with a variety of titles known as mülâzım, evrak memuru, mübeyyiz were required to have obtained professional recognition. In the Second Constitutional Period, for instance, official tests were devised to assess the candidates’ professional competence. In this study, the questions of a civil service exam held in August 1911 and the answers given to these questions are to be evaluated in terms of document management processes. In the light of these questions and answers, the study seeks to reveal what key traits and qualities were looked for in the records managers a century ago. This study aims to reveal the qualifications sought in records managers through the examination documents in the Ottoman State. Documentary screening method was used in the study. The documents found in the catalog of the Ottoman Archives of the Prime Ministry were transcribed and the data obtained were analyzed in terms of records management