Uzaktan Eğitim Sistemlerinde Kişisel Hakların Korunması:Türkiye’deki Üniversitelerin Koronavirüs Salgını (COVID-19)Sürecine Yönelik Değerlendirme

Protection of Personal Rights in Distance Education Systems: Evaluation of Universities Regarding Coronavirus Disease (COVID-19) Process

Özet

Koronavirus salgını (COVID-19) nedeniyle üniversitelerde eğitim ve öğretime uzaktan eğitimsistemleri (UES) aracılığıyla devam edilmektedir. Bu süreçte UES kullanıcılarının kişisel haklarınkorunması ve bu sistemlere güven duymalarının sağlanması, UES’nin etkinliği ve başarısınınön koşulu olarak görülmektedir. Bu çalışmada, kişisel hakların korunması çerçevesinde UES’dekullanılan içeriğin eser sahibi, öğretim elemanları ve öğrencilere ilişkin yansımaları ile uzaktaneğitim merkezlerinin ve uzaktan eğitim faaliyetlerinde görev alan bilgi profesyonellerinin bukonudaki sorumluluklarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, UES’ninkullanımına yönelik kişisel haklar incelenmiş ve Türkiye’deki tüm üniversitelerin kullanmaktaoldukları UES’lerin hukuksal koşullar ile uyumluluğu araştırılmıştır. Araştırma kapsamındaTürkiye’deki 200 üniversitenin web sitelerinde yer alan uzaktan eğitim sürecine ilişkin açıklamalar,haber ve duyuru metinleri, kullanım kılavuzları (rehberler) ve uzaktan eğitim uygulama usul veesaslarına ilişkin dokümanlar ile kullanıcıların kişisel haklarına yönelik hukuksal düzenlemelerincelenerek veri toplanmıştır. Elde edilen verilere bağlı olarak, kişisel hakların korunmasına ilişkinüniversitelerin sergilediği tutum, UES’de kişisel hakların korunmasına yönelik yaklaşımın hukuksaldüzenlemeler ile uyumluluğu ve COVID-19 salgını sürecinde kişisel hakların korunmasına yönelikhukuksal sorumluluklar çerçevesinde alınan güvenlik önlemlerinin yeterliliği değerlendirilmiştir.Çalışmada elde edilen sonuçlar, hızlı bir geçiş süreci içinde geliştirilen UES çözümlerinin kişiselhakların korunması konusunda yetersiz olduğunu ve özellikle verilerin saklanmasına yönelikasgari güvenlik standartlarının belirlenmesine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Çalışmanınson bölümünde, uzaktan eğitim sürecine katılım sağlayan ve farklı hukuksal sorumluluklarıbulunan öğrenciler, öğretim elemanları, veri sorumlusu, bilgi profesyonelleri, uzaktan eğitimmerkezi yetkilileri ve Yükseköğretim Kurulu’nun göz önünde bulundurması gereken birçok farklınoktaya dikkat çekilerek önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

Because of coronavirus (COVID-19) pandemic, universities have begun distance educationthrough learning management systems (LMS). Protecting the personal rights of LMS users andensuring their trust to these systems are seen as a prerequisite for the effectiveness and success ofLMS. In this study, it is aimed to investigate the reflections of content used in LMS on the author,academic staff and students within the framework of personal rights protection, and to examinethe responsibilities of distance education centers and information professionals taking part inthese centers. For this purpose, personal rights for the use of LMS were examined and differentLMS used by all universities in Turkey were compared with the legal conditions. In the study datawere collected by examining the explanations, news and announcements, user manuals/guides,documents on the principles and procedures of distance education and the legal regulationsregarding the personal rights of users published on web sites of 200 universities in Turkey. Basedon collected data, the attitudes of universities towards the protection of personal rights, thecompatibility between the approach for the protection of personal rights in the LMS is and legalregulations, and adequacy of security measures taken within the context of legal responsibilitiesfor the protection of personal rights during the COVID-19 pandemic were investigated. The findingsof the study show that, LMS solutions developed in the rapid transition to distance education areinsufficient for protecting personal rights and there is an urgent need to set minimum securitystandards especially for data storage. In the final part of the study, attention was drawn to manydifferent points that should be taken into consideration by the participants of LMS, who havedifferent legal responsibilities, including students, academic staff, data controller, informationprofessionals, distance education center officials and the Council of Higher Education.