1826 Düzenlemesinden sonra Kıbrıs ihtisab rüsûmu

Özet

Osmanlı İmparatorluğu kuruluşunun ilk yıllarından itibaren değişik isimler altında halktan vergiler almıştır. XIX. yüzyıl başlarında daha önceki zamanlarda da tahsil edilmiş bulunan “İhtisâb Rüsûmu”nda yeni bir düzenleme yapıldı ve başta İatanbul, İzmir ve Edirne olmak üzere imparatorluğun birçok yerinde yürürlüğe konuldu. Temel olarak 1826 yılında Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasından sonra kurulan Asâkir-i Mansure-i Muhammediye ordusunun güçlendirilmesi amacıyla yeniden düzenlenen İhtisâb Rüsûmu Kıbrıs’ta yaklaşık 11 yıl boyunca ciddiyetle uygulandı. Bu çalışmanın amacı İhtisâb Rüsûmu’nun Kıbrıs’ta nasıl uygulandığını, tahsil edilen toplam para miktarını, taşıdığı özellikler ile bu verginin kimlerden tahsil edildiğini ve 1827-1835 yılları nda Kıbrıs’ta faaliyet gösteren esnafın miktarını Kıbrıs fier’iye Sicilleri, Kıbrıs Vakışar İdaresi Arşivi belgeleri ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi’ndeki Maliyeden Müdevver Defterler arasında bulunan bir defter kaydını kaynak olarak kullanarak ayrıntılarıyla ortaya çıkarmaktır.

Abstract

The Ottoman Empire collected a lot of taxes throughout its long history. The İhtisâb Rüsûmu levied after 1826 was one of them. This tax was paid mainly by the guilds. The aim of this tax was to support the new army called Asâkir-i Mansure-i Muhammediye founded in the place of Yeniçeri Ocağı in 1826. This tax was also applied in Cyprus. The aim of this study is to explain how the ‹htisâb Rüsûmu was put into practice in Cyprus, how much money was collected, its features and who paid this tax in Cyprus. The documents or datas used are derived principally from the records of the Nicosia cadi’s court, the documents of the Archives of the Administration of the Turkish Cypriot Vaqfs and Maliyeden Müdevver Defters in the Ottoman Archives