Dergiler / Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 23 - Sayı: 4
ANONİM ŞİRKETLERDE PAY SAHİPLERİNİN TASFİYE PAYI ALMA HAKKI
- Sayfa
- 47–97
- DOI
- —
Özet
Bir pay sahipliği hakkı olan tasfiye payı alma hakkı, anonim şirket pay sahiplerinin kâr payı alma hakkından sonraki en önemli mali hakkını oluşturur. Bu hak, şirket sona ermediği sürece talep edilemez. Hakkın alacak hakkına dönüşebilmesi için, şirketin dış tasfiyesinin tamamlanması, pay sahiplerine ödedikleri sermaye bedellerinin iade edilmesi, ayrıca geride bir bakiye değerin kalması ve tasfiye memurlarınca hazırlanan kesin bilançonun genel kurul tarafından onaylanması gerekir. Nispi müktesep hak kategorisinde yer alan bu hakkın, kuruluştan sonra esas sözleşme değişikliği ile ortadan kaldırılabilmesi, ilgili pay sahiplerinin onayı ile mümkündür. Pay üzerinde intifa hakkı kurulmuşsa, tasfiye payı pay sahibine ödenir ancak bu ikame değer üzerinde intifa hakkı sahibinin hakkı devam eder. Şirketin, bedelsiz payların iktisabı dışında, kendi paylarını edinmesi durumunda tasfiye payı mevcut pay sahipleri arasında dağıtılır. Kanuni ya da sona erme öncesinde esas sözleşmesel bağlam koşullarının yerine getirilmediği pay devirleri bakımından, tasfiye payı alma hakkının payını devretmek isteyen pay sahibinde olduğu söylenebilirse de, payların borsada iktisabı bu durumun dışındadır. Esas sözleşme ile tasfiye bakiyesinin, pay sahiplerine dağıtılmaksızın başka şekillerde kullanılmasına karar verilebileceği gibi; imtiyaz ya da intifa senetleri suretiyle hakkın kullanımının sınırlandırılması ya da dağıtım şekli hususunda farklı usullerin benimsenmesi de mümkündür. Haksız alınan tasfiye paylarının iadesinde TTK’da açıklık bulunmadığından sebepsiz zenginleşme hükümlerine gidilmelidir.
Abstract
The right of receive liquidation shares which is a shareholder right, can be highlighted as one of the most important fi nancial right for the shareholders in the company; however, this right cannot be demanded unless the company expires. In order to transform this right into a right to claim; fi rst, the external liquidation of the company must be completed; second, the amounts of capital that is paid by shareholders must be paid back to all shareholders in the company; third, a price balance should remain as a residuary balance on the accounts of the company; and fourth, the fi nal balance sheet prepared by the liquidators should be approved by the general assembly of the company. If the right of usufruct is established on a share, the liquidation share shall be paid to the shareholders; however, the usufruct holder’s right on the replacement value shall continue. With the articles of association, it may be determined to use the liquidation balance within the diff erent options without distribution of it to the shareholders; it is also possible to restrict the exercise of the right by means of privilege or dividend shares, or to adopt diff erent procedures in terms of distribution manner. Since the provisions of TCC about returning of unfairly received liquidation shares is not clear, the unjust enrichment provisions must be applied.