Dergiler / Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 26 - Sayı: 2

KARAYOLU İLE ULUSLARARASI EŞYA TAŞIMA SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN KONVANSİYON (CMR) HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE TAŞIMA VE TESLİM ENGELLERİ (TTK İLE KARŞILAŞTIRMALI OLARAK)

CARRIAGE AND DELIVERY OBSTACLES WITHIN THE FRAMEWORK OF THE CONVENTION ON THE CONTRACT FOR THE INTERNATIONAL CARRIAGE OF GOODS BY ROAD (CMR) PROVISIONS (IN COMPARISON WITH THE TURKISH COMMERCIAL CODE)

Sayfa
315–348
DOI
—

Özet

Taşıma ve teslim engelleri, borçlar hukukundaki ifa engelleri müessesesinin taşıma hukuku alanındaki özel bir türüdür. Bu engeller ulusal taşımalardan daha çok uluslararası taşımalarda ortaya çıkar. Zira ithalat-ihracat yasakları, gümrük işlemlerinin tamamlanamaması ve sınırların kapatılması gibi tipik taşıma engelleri, uluslararası taşımalar için gündeme gelir. Özellikle pandemi sürecinde ülkeler arası sirkülasyonu önlemek için birçok ülke tarafından alınan tedbirler sebebiyle, taşıma ve teslim engelleri uygulamada çok daha fazla karşılık bulmuştur. Çalışmada esasen uluslararası karayolu taşımalarında ortaya çıkan taşıma ve teslim engelleri ele alınacaktır. CMR’nin 14 ve 15. maddeleri çerçevesinde engel kavramının sınırları tespit edilecek, taşıma ve teslim engeli arasındaki fark ortaya konulacaktır. İçeriği ve sınırları açıklamaya muhtaç olan “imkânsızlık” (CMR m. 14/1) kavramı doktrindeki görüşlere de yer verilerek aydınlatılmaya çalışılacaktır. CMR’deki taşıma ve teslim engellerine ilişkin düzenlemeler TTK ile büyük ölçüde örtüşmektedir ancak aralarında bazı önemli farklar da bulunmaktadır. Bu sebeple, CMR gereğince yapılan değerlendirmeler TTK ile karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır.

Abstract

Transportation and delivery obstacles are a special type in the field of transport law of the performance barrier institution in the Law of Obligations. These obstacles arise more in international transport than national transport. Because typical transport barriers such as import-export bans, incompletion of customs procedures and closing borders come to the fore for international transports. Due to the measures taken by many countries to prevent inter-country circulation, especially during the pandemic process, transportation and delivery obstacles have emerged much more in practice. The study will mainly focus on transportation and delivery obstacles that arise in international road transport. Within the framework of CMR Articles 14 and 15, the boundaries of the concept of obstacle will be determined and the diff erence between transportation and delivery obstacle will be revealed. The concept of “impossibility” (CMR art. 14/1), the content and boundaries of which should be explained, will be tried to be enlightened by including the opinions in the doctrine. The regulations on transportation and delivery obstacles in the CMR largely overlap with the TCC, but there are some important diff erences between them. Therefore, the evaluations made in accordance with the CMR will be made in comparison with the Turkish Commercial Code.

Anahtar kelimeler: Taşıma Engeli, Teslim Engeli, İmkânsızlık, CMR, Uluslararası Eşya Taşıma