Akko XIII yenidünya (Eriobotria Japonica Lindl.) ağaçlarına artan dozlarda uygulanan N,$P_2O_5$,$K_2O$ ve yanmış ahır gübresinin ağaçların gelişme,verim ve kalite özelliklerine etkileri

Effects of different levels of N, $P_2O_5$,$K_2O$ and farmyard manure applications on the growth,yield and quality properties of loquats (Eriobotria Japonica Lindl.) Cv. Akko XIII.

Özet

Bu çalışma, Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde, 1989 yılında Akko XHI yenidUnya çeşidi ile kurulan denemenin 1993-1995 yilları arasındaki dilimini kapsamakta olup, ağaçların gelişme, verim ve meyve kalitesine; azot (0-225-450-675 g N/ağaç), fosfor (0-180 g $P_2O_5$ /ağaç) ve potasyum (0-270 g K2O/ağaç) içerikli gübrelerin 16 kombinasyonu ile ahır gübresi (0-18-36-72-90 kg AG/ağaç) dozlarının etkileri araştırılmıştır. Deneme toprağının yenidünya yetiştiriciliğine uygun olduğu ve ticari gübre uygulan¬mış ağaçların yapraklarındaki Ca harici besin maddelerinin, ahır gübresi uygulanmış ağaçların yapraklarındaki elementlerden düşük oldukları belirlenmiştir. Gövde kesit alanını; N3 (450 g N/ağaç), N4 (675 g N/ağaç), AG2 (18 kg AG/ağaç), AG3 (36 kg AG/ağaç) dozları ile $N_3P_1K_1, N_3P_2K_2, N_3P_1K_2$ kombinasyonlarının, verimi ise N2 (225 g N/ağaç), N3, N4 , P2 (180 g $P_2O_5$ /ağaç ), K2 (270 g K2O/ağaç). AG2, AG3 dozları ile $N_4P_2K_2, N_2P_2K_2, N_3P_2K_2$ kombinasyonlarının daha çok artırdıkları saptanmıştır. Meyve ağırlığını ahır gübresi dozları ile $N_1P_1K_2 , N_2P_2K_2, N_2P_1K_1$ kombinasyonları, keza SÇKM oranını ahır gübresi dozları ile $N_1P_1K_1, N_3P_2K_1, N_2P_1K_1$ kombinasyonları artırırken, çekirdek oranını ahır gübresi dozları ile $N_1P_1K_2$ ve $N_3P_2K_1$ kombinasyonlarının azaltıcı bir etki yaptıkları belirlenmiştir.Ticari gübre kombinasyonları uygulanan ağaçlarda verim ile yaprakların N, P ve K i-çerikleri arasında pozitif ilişkiler belirlenirken, gövde kesit alanı ve kalite özelliklerinin yaprakların P miktarı ile negatif, K miktarı ile pozitif ilişkileri saptanmıştır. Keza ticari gübre uygulanan ağaçların yapraklarının Ça ve Fe içerikleri ile gövde kesit alanı ve verim arasında negatif, kalite arasında pozitif ilişkiler belirlenirken, ahır gübresi uygulanan ağaçların yapraklarının Ca ve Fe içerikleri ile verim arasında pozitif ilişkiler saptanmıştır. Ahır gübresi uygulanan ağaçların yapraklarının Zn ve ivin içeriklerinin gövde kesit alanı ile pozitif, kalite ile negatif, ticari gübre uygulanan ağaçlarda ise yaprakların Zn ve Mn içeriklerinin gövde kesit alanı ve verimle pozitif, kalite ile negatif ilişkileri saptanmıştır. Ticari gübre ve ahır gübresi uygulanan ağaçların gövde kesit alanının verim ile pozitif, kalite özellikleri ile negatif, verim değerlerinin ise meyve ağırlığı ile negatif ilişkiler gösterdiği belirlenirken, meyve indeks değerlerinin çekirdek oranı ile pozitif, kalite özellikleri ile negatif ilişkiler gösterdikleri saptanmıştır.

Abstract

This paper covers the 1993-1995 section of a study which was carried out at the Alata Horticultural Research Institute, . Erdemli (Turkey) with Akko XIII loquat variety orchardestablished in 1989, to investigate the effects of nitrogen (0-225-450-675 g/tree), phosphorus(0-180 g $P_2O_5$ /tree), potassium (0-270 g $K_2O$ /tree) and farmyard manure (0-18-36-72-90 kg /tree) on the vegetative development of trees, yield and quality. According to the laboratory analysis, the soil was suitable for loqiiat growing in terms of physical and chemical properties. It was found that except for Ca, the levels of nutrients in the leaves of commercial fertilizer applied trees was lower than that of farmyard manure applied ones. The most effective doses and combinations with respect to increasing trunk cross sectional areas were N3(450 g N/tree), N4 (675 g N/tree) FM2 (18 kg /tree), FM3 (36 kg /tree) and $N3P_1K_1 , N_3P_2K_2, N_3P_1K_2$. On the other hand, N2 (225 g N/tree), $N_3, N_4, P_2$ (180 g $P_2O_5$ /tree), K2 (270 g $K_2O$ /tree), FM2, FM3 doses and $N_4P_2K_2 , N_2P_2K_2 , N_3P_2K_2$ combinations increased the fruit yield, comparing the other treatments. While manure doses and $N_1P_1K_2 , N_2P_2K_2, N_2P_1K_1$ combinations have increased the fruit weight; farmyard manure doses and $N_1P_1K_1, N_3P_2K_1, N_2P_1K_1$ combinations rised soluble solids content of fruits, farmyard manure doses and $N_1P_1K_2$ and $N_3P_2K_1$ combinations have increased the flesh/kernel ratios. A positive relation was determined between the yield of commercial fertilizer applied trees and N,P,K contents of leaves while, trunk cross sectional area and fruit quality parameters were positively correlated with K contents of leaves and negatively changed with P levels. The levels of Ca and Fe in the leaves of commercial fertilizer applied trees and trunk cross sectional area, and the yield had also a negative correlation but positively related with fruit quality. On the other hand, a positive correlation has been established between the yield and Ca and Fe concentration of leaves of manure applied trees. The Zn and Mn contents of leaves of manure applied trees were changed positively with trunk cross sectional area, and negatively with quality, whereas Zn and Mn contents of leaves of commercial fertilizer applied trees positively correlated with the yield and trunk cross sectional area, but negatively with quality. It was determined that trunk cross sectiortal areas of the commercial fertilizer and manure applied trees were positively related with the yield but negatively with quality properties. Finally, a negative relation between the total yield and unit fruit weight; a positive correlation between the fruit index values and kernel ratio; a negative relation between the fruit index and quality parameters have also been found.