Güneyköy civarındaki (GD Elazığ, D Türkiye) Volkanik kayaçların (Yüksekova Karmaşığı) Jeokimyası

Geochemistry of the Volcanic Rocks of the Yüksekova Complex near Güneyköy (SE of Elazığ, E Turkey)

Özet

Güneydoğu Anadolu Sütur Kuşağında, Yüksekova Karmaşığı birimine ait volkanik ürünlerin bir kısmı Güneyköy çevresinde yüzeylenmiştir. Bu çalışma, bu alandaki Üst Kretase yaşlı volkanik kayaçların tüm kayaç jeokimyasını ele alır. Bu volkanik kayaçlar bordo ve yeşilimsi renk tonlarındadır. Kayaçlar masif görünümlü ve yer yer de belirgin yastık yapısındadır. Yer yer spilitleşmeler gösteren volkanitler bazaltik bileşimli ve toleyitik karakterlidir. Bazik kayaçlar genel olarak, plajiyoklas, daha az oranda klinopiroksen ve psödömorf olivin minerallerinden oluşmaktadırlar. Kayaçlarda, mikrolitik, hiyalomikrolitik porfirik dokular yanında, amigdaloidal ve sferulitik dokular da yaygın olarak gözlenir. Kalsit ve epidot ikincil minerallerdir. İkili değişim diyagramlarında Zr elementi $Al_2O_3$, $TiO_2$, Nb, Y, Hf ile pozitif, CaO ile ise negatif korelasyon göstermektedir ki, bu ilişkiler incelenen volkanik kayaçların evriminde plajiyoklas, klinopiroksen, olivin ve Fe-Ti oksit fraksiyonlanmasına işaret etmektedir. Kayaç örneklerinin N-tipi Okyanus Ortası Sırtı Bazaltına (N-MORB) normalize edilmiş iz element dağılımları; örneklerin LIL Elementler ve Th bakımından MORB a göre zenginleştiğini, Ta, Nb, Ti, P gibi elementler bakımından ise nisbeten fakirleştiğine işaret etmektedir. Örneklerin kondrite normalize edilmiş diyagramları ise kondrite göre paralel ve yaklaşık düz bir trend sergilemektedir ($La_N/Sm_N$: 0.93-2.13; $La_N/Lu_N$: 0.23-0.89) ki bu durum benzer kaynaktan türediklerine işaret eder. Negatif Nb anomalisiyle birlikte, tüketilmiş HFSE ve zenginleşmiş LIL element desenleri yitim katkısına işaret etmektedir. Sonuç olarak, Güneyköy (Elazığ) çevresindeki volkanik kayaç örnekleri bir okyanus içi yay ortamında oluşmuşlardır.

Abstract

Some of the volcanic products of the Yüksekova Complex crop out in the Güneyköy (SE Elazığ, E Turkey) area in the SoutheastAnatolian Suture Belt. This study reports the whole rock geochemical data of the volcanics of the Upper Cretaceous YüksekovaComplex around Güneyköy. The volcanic rocks are burgundy and greenish in color. The rocks are massive or have distinct pillowstructure. The volcanic rocks occasionally showing spilitization have basaltic composition and tholeiitic character. The rocks aremainly composed of plagioclases and to a lesser extent clinopyroxene and pseudomorphic olivine minerals. In thin-sections microlyticand hyalomicrolytic porphyritic textures, as well as spherulitic and amygdaloidal textures are common. The secondary minerals arecalcite and epidote. In binary diagrams, the Zr, is considered as immobile and index element; show positive correlation with $Al_2O_3$,$TiO_2$, Nb, Y, Hf, whereas show negative correlation with CaO showing plagioclase, clinopyroxene, olivine and Fe-Ti oxidefractionation during the evolution of the volcanics. N-type mid-ocean ridge basalt-normalized trace element distributions of the rocksamples indicate enrichment in large-ion lithophile elements (LILE) and Th, and negative anomalies in Ta, Nb, Ti and P elements. Thechondrite normalized diagrams of the samples show an approximately parallel and straight trend ($La_N/Sm_N$: 0.93-2.13; $La_N/Lu_N$: 0.23-0.89), suggesting a similar source for the volcanic rocks. The geochemical implications such as negative Nb anomaly, depleted HFSelement abundances and enriched LIL element pattern indicate the contribution of a subducting plate. As a result, the volcanites in thenear of Güneyköy (Elazığ) are members of the Yüksekova Complex and were formed in an intra-oceanic arc environment within theSouthern Branch of Neotethys.