Havacılık Nöroergonomisinde Optik Beyin Görüntüleme Uygulamaları

Özet

Pilotların, insansız hava aracı operatörlerinin, hava trafik kontrolörlerinin eğitim ve uçuş faaliyetleri sırasında bilişsel durumlarınıntakibini sağlayacak nesnel yöntemlerin geliştirilmesi uçuş emniyetinin sağlanması, eğitim süreçlerinin optimizasyonu ve yenilikçiinsan-makine arayüzlerinin tasarımı bakımından kritik önem taşımaktadır. İşlevsel Yakın-Kızılötesi Tayfölçümü (functional nearinfrared spectroscopy – fNIRS) optik beyin görüntüleme teknolojisi gibi saha kullanımına uygun, portatif ve güvenilir nörofizyolojikölçüm yöntemleri bu ihtiyaçlara yönelik bazı önemli avantajlar sunmaktadır. Bu derlemede fNIRS teknolojisinin dayandığı bilimseltemeller ve bu teknolojiyle gerçekleştirilmiş pilot/operatör bilişsel işyükü takibi, kontrol arayüzü değerlendirmesi, G-LoC/hipoksikestirimi gibi öncü havacılık uygulamalarından örnekler sunularak fNIRS yönteminin havacılık tıbbı ve ergonomisi alanları içinsunduğu imkanların özetlenmesi amaçlanmıştır.

Abstract

The development of objective methods that enable monitoring of the cognitive status of pilots, unmanned aerial vehicle operators, andair traffic controllers is critically important in aviation for improving flight safety, optimizing pilot/operator training and developinginnovative man-machine interfaces. Functional near-infrared spectroscopy (fNIRS) optical brain imaging technology offers significantadvantages for this purpose by providing portable, rugged sensors that can be employed in the field to monitor neurophysiologicalmarkers during flight operations. This article reviews studies that employ fNIRS technology for cognitive workload assessment,operator interface evaluation, and G-LoC/hypoxia prediction in aviation to document the potential of neurophysiological measurementmodalities like fNIRS for aviation medicine and ergonomics.