THE EFFECT OF THE PSYCHOLOGİCAL CONTRACTS ON THE INSTİTUTİONALİZATİON IN PRODUCTİON ORİENTED COMPANİES

Özet

Toplumlar insanlık tarihi boyunca her zaman gelişim göstermiştir. Son yıllarda bu gelişim oldukça hızlanmış toplumsal ve kişisel alışkanlıkları değiştirmeye başlamıştır. Günümüz iş dünyasında daha fazla üretim ve daha az istihdam en çok tartışılan konuların başında gelmektedir. Endüstri ve üretim alanında hizmet veren kurumların kalitesini ve rekabet gücünü arttırmaları için kurumsallaşmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı Denizli ili içinde üretim odaklı kurumsal tekstil sektörüne ait firmaları çalışan sayılarına göre psikolojik sözleşme olgusunu kavramsallaştırmaktır. Çalışmanın yöntemi ise tarihsel araştırma yönteminin betimsel bir araştırmasıdır. Çalışmada kullanılan ölçeklerden Psikolojik sözleşme ölçeği Robinson ve Rousseau (1994) tarafından potansiyel psikolojik sözleşme algısını ölçme amacıyla oluşturulmuştur. Kurumsallaşma ölçeği ise Miller, Raid ve Seymen’den alınan 21 sorunun düzenlenmesi ile oluşturmuştur. Çalışmada Denizli ilinde tekstil sektöründe üretim yapan 443 firmada çalışan 38.143 kişiden idari birimlerde çalışan 3.803 (N) kişinin psikolojik sözleşme olgusuna bakış açıları incelenmiştir. Çalışma için 800 anket formu dağıtılmış, 449 katılımcıdan geri dönüş alınmıştır. Çalışmada ikili karşılaştırmada t testi, çoklu karşılaştırmalarda ANOVA testi kullanılmıştır. Yapılar arası Korelasyon Matrisi kullanılmıştır ayrıca Güvenilirlik Testi için cronbach α testi kullanılmıştır. Psikolojik sözleşme ölçeği sonuçları çalışanların kurumsallık algılarına göre daha olumlu sonuçlar çıkarmıştır. Bu durum, kurumsallaşan firmalarda çalışanların psikolojik sözleşmeye daha yatkın olduğunu göstermektedir. Erkekler psikolojik sözleşmeye daha fazla önem verirken, kurumsallaşmada cinsiyet ayrımı görülmemiştir. Öğrenim durumu arttıkça psikolojik sözleşme ilkelerine ve firmanın kurumsal misyon ve vizyonuna olan algılamaları artmaktadır. Evli olan firma çalışanları psikolojik sözleşmede daha az ihlal gerçekleşmektedir. Göreve başlama şekli ve yabancı dil bilgisi psikolojik sözleşmeye etki etmezken göreve başlama şekli firmanın kurumsal yapısının varlığına ve yabancı dil bilgisi olan kişilerin kurumsal firmaları tercih ettiğini göstermektedir. Psikolojik sözleşmede çalışanların aldıkları maaşların etkisi vardır. Maaş arttıkça psikolojik sözleşme ve bağlılık artmakta iken kurumsallaşmada bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Çalışılan kurumda merkezi otoriteyle yönetilen kurumların hem psikolojik sözleşmeye hem de kurumsallaşma ölçeğine verdikleri cevaplar yönetim kurulu bulunan ve ortak kararların alındığı firmalara göre oldukça düşüktür.

Abstract

The societies have been advancing constantly throughout the history of the humanity.This advancement has been picking up speed in the recent years and the personal behaviorshave begun changing. Today in the business world, undertaking more production with fewerworkforce is one of the most debated topics. The organizations, which serve in the manufacturing field, require the concept of institutionalization to increase their quality andcompetitive capacity.The purpose of this study is to conceptualize the phenomenon that is the psychologicalcontract based on the number of workers in the manufacturing-oriented corporate textilecompanies within the Denizli Province. The method of the study is a descriptive research of thehistorical research procedure. The psychological contract scale, which is one of the scales,used in the study, was formulated by Robinson and Rousseau (1994) for the purpose of thequantification of the potential perception of the psychological contract. The institutionalizationscale was formed by organizing 21 questions, obtained from Miller, Raid and Seymen.In this study, the perspectives of 3.803 (N) people (out of 38.143 people, who work in443 companies, engaged in the textile manufacturing in Denizli) who work in the administrativedepartments, were taken into account on the concept of the psychological contract. For thepurpose of the study, 800 questionnaires were sent out and 449 participants submitted replies.In the study, the t-test was used for paired comparisons while ANOVA test was used for multiplecomparisons. The correlation matrix was employed for inter-structural analysis. Furthermore,the Cronbach α test was utilized for the reliability test.The results of the psychological contract scale indicated rather positive resultscompared to the perception of the employees on the institutionalization. This shows that thecompanies are independent of the concept of the institutionalization and are more inclined to acontract with a person and an employee.While males attach more importance to the psychological contract, no gender-baseddifferentiation was experienced regarding the institutionalization. As the educational status goesup, the perception towards the principles of the psychological contract and towards thecorporate mission and vision of the company increases as well. Married employees commitfewer breaches in the psychological contract. While the form of inauguration or the foreignlanguage skills showed no impact on the contract, it was shown that the method is an indicatorof the presence of a corporate structure of a company while the employees with language skillsrather chose corporate firms.The salaries of the employees also have an impact on the psychological contract. Whilethe psychological contract and the loyalty increase as the salary increases, it was alsodemonstrated that this has no impact on the institutionalization. The answers, provided by theemployees of companies, which are administered by a central authority are substantially lowercompared to the answers, submitted by companies, which have a form of board and in which,the decisions are based on consensus.