Dergiler / Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi / 2019 / Cilt: 2 - Sayı: 2

Toplumsal Cinsiyete Özgü Tıp Üzerine Sosyolojik Tartışmalar - Sociological Discussions on Gender-Specific Medicine

Sociological Discussions on Gender-Specific Medicine

Sayfa
279–294
DOI
—

Özet

Toplumsal cinsiyete bağlı sağlıkta eşitsizlikler uzun süredir çeşitli araştırmalarla ortaya konmakta, bu eşitsizliğin kökenlerinin kimi zaman yapısal ve kültürel faktörlere, kimi zaman da biyolojik farklılıklara dayanabileceği tartışılmaktadır. Günümüzde kadın ve erkek arasındaki sağlık statüsündeki farklılaşmanın en önemli göstergelerinden bazıları, kadının yaşam süresinin erkeğe nazaran uzun olması, kadınların hastalanma oranlarının erkeklerden daha yüksek olması, her iki cinsiyetin ise maruz kaldığı hastalıkların farklılaşmasıdır. Bu farklılıklardan hareketle, tıpta kişiselleştirilmiş tıbbın bir uzantısı olarak toplumsal cinsiyete özgü tıp ortaya çıkmış, 2000’li yılların başında yükselişe geçmiştir. Bu yazıda tıbbın yeni bir alanı olan, toplumsal cinsiyete özgü tıbbın ne olduğu ve nasıl geliştiği ele alınacak ve sosyolojik olarak değerlendirilecektir. Bu yeni alana dair sosyolojik analizlerin yetersiz olduğuna dikkat çekilerek, Annandale ve Hammarström bu tıbba dair yapmış oldukları söylem analizinin sonuçları tartışılacaktır. Tıbbın günümüzde geldiği aşama olan, Clarke ve diğerlerinin tanımladığı biyotıbbileştirmenin gerçekleştiği “tekno-biyotıp” da göz önünde bulundurularak, olası toplumsal sonuçları ile birlikte toplumsal cinsiyete özgü tıp sosyolojik olarak tartışmaya açılacaktır.

Abstract

Various researches have long revealed gender inequalities in health and discussed the origins of these inequalities based on structural and cultural factors or biological differences. Today, some of the most important indicators of the difference in the health status between men and women are the longer life expectancy of women and the higher morbidity rates of women compared to men, and certain tendencies in diseases of each gender. Based on these differences, gender-specific medicine (GSM) emerged as an extension of personalized medicine, and it began to increase in the early 2000s. This paper discusses what GSM is, how it expands and how it can be reviewed sociologically. By emphasizing the insufficiency of sociological analysis about GSM, Annandale and Hammarström’s discourse analysis will be discussed GSM and its possible social consequences will be discussed sociologically by taking into consideration “techno-medicine” as a new stage of medicine in which biomedicalization is practiced.

Anahtar kelimeler: Toplumsal cinsiyete özgü tıp, toplumsal cinsiyete bağlı sağlık eşitsizlikleri, tıbbileştirme, biyotıbbileştirme, toplumsal cinsiyete özgü beden