Sa'di,düşüncesi ve etkileri

Özet

Fars edebiyatının ilk akla gelen isimlerinden olan Sa'dî-i Şirâzî, Türk yazar ve şairlerinin de çok etkilendiği isimlerden biridir. Mesnevinin büyük ismi Ferîdüddîn 'Attâr ile rübâîleri farklı ülkelerin dillerine çevrilen Ömer Hayyâm'ı liste dışı bırakan bazı kaynaklar onu Firdevsî ve Hâfız'la birlikte Fars edebiyatının üç büyük isminden biri olarak sunarlar. Firdevsî'ninŞehnâme ile üne kavuştuğu düşünülürse Şîrâz'ın iki büyük ismi Sa'dî ve Hâfız'ın Fars edebiyatındaki önemi kendiliğinden anlaşılır. Eserlerinin adlan ve gazellerinin yakıcılığına istinâden denebilir ki Sa'dî hüner Bostân'ı, Hâfız bu Bostân'ın gazel-hânıdır. Sa'dî'nin Türk şair ve yazarları üzerinde büyük etkisi olmuştur. XIV. yüzyıldan itibaren Türk edebiyatında yetişen şair ve yazarlar Onun eserlerinden, özellikle de Bostan ve Gülistan'dan etkilenmiş, bu etkiyi eserlerine yansıtmışlardır.

Abstract

Sa'dî-i Şirâzî, who is one of those being prominent in Persian literature, has deeply impressed Turkish writers and poets. Excluding Ferîdüddîn 'Attâr who is the biggest poet of Mesnevi, and Ömer Hayyâm whose poetries were translated to many different languages, some sources have presented him with Firdevsî and Hâfız' as one of three leading figures of Persian Literature. Considering that Firdevsî acquired his fame with Şeh- nâme, the importance of Sa'dî and Hâfız in Persian literature is easily understood. Based on the titles of his works and the causticity of his lyric poetries (gazel), it may be said that if Sa'dî is vegetable garden (Bostân) of talent, Hâfız is singer (gazel-hân) of that vegetable garden. Sa'dî has always been influential in Turkish Literature. Since XlV'th century, Turkish poets and writers have benefited from Sa'dî, especially from Bostan ve Gülistan, and reflected his effects in their works.