Dergiler / Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi / 2012 / Cilt: 0 - Sayı: 47
Bir ekoeleştiri denemesi: Behiç Ak’ın Tek Kişilik Şehir oyununda birey, toplum ve çevre ilişkileri
- Sayfa
- 211–224
- DOI
- —
Özet
1980 sonrası Türk tiyatrosunun önemlioyun yazarlarından biri olan Behiç Ak, TekKişilik Şehir adlı oyununda ben merkezliyaşam biçimlerinin insan ilişkileri, doğa vefiziksel çevre üzerindeki olumsuz etkilerinianlatır. Yalnızca kendi benine, kendi ihtiyaçlarına odaklanan insanların içinde yaşadıkları kentten, doğadan ve birbirlerinden nasıl uzaklaştıklarını mizahi bir dil kullanarak ortaya koyar.Çevre sorunlarının tüm dünyada belirginhale geldiği 1960’lı yıllardan itibaren ekolojikaraştırmalar ön plana çıkar. Çevre ve onun birparçası olan insan arasındaki ilişkilerin bir yazın kuramı olarak çevre- edebiyat bağlamında düşünülmesiyle de ekoeleştiri (çevreci eleştiri) kavramı ortaya atılır.Bu çalışmada çevre ve edebiyat ilişkisindenyola çıkarak Behiç Ak’ın Tek Kişilik Şehiroyunundaki insan ve mekân ilişkileri incelenecektir. Öncelikle çevre, ekoloji ve ekoeleştiri kavramları üzerinde durulacak, eserin özetiverildikten sonra oyun; fiziksel ve kişisel mekanlar, - mış gibi yaşamlar ve ekolojik sistemin iflası başlıkları altında değerlendirilecektir.
Abstract
One of the prominent playwrights of the post-1980 Turkish Theatre Behiç Ak tells the adverse effects of ego centric life styles on human realtions, nature and physical envi- ronment in his play Tek Kişilik Şehir. Hehumorously presents how people who are just focused on their egos, are alienated from each other and their environments. Since 1960s, when environmental prob- lems have become evident worldwide, ecolo- gical studies have come to the fore. And Ecocriticism has been put forward by consi- dering relations between environment and human as a literary theory in context of environmental-literature. In this study, based on environment and literature relationship, human and setting relationships in Behiç Ak’s play Tek Kişilik Şehir have been analayzed. First; environ- ment, ecology, and ecocriticism concepts havebeen emphasised, after having given sum-mary, the play has been evaluated under the titles of physical and personal settings, artifi- cial lives and bankruptcy of ecological system.